تكنیكهاى والدین براى پاسخ به سؤالات جنسى كودكان

1389/07/25 12:21

نویسنده : شهرام قاسمی
ارسال شده در: روانشناسی ، مهارت های زندگی ، مسائل جنسی در خانواده ، ازدواج و خانواده ، دانستنیهای پزشکی ،

تكنیكهاى والدین براى پاسخ به سؤالات جنسى كودكان

 

در گفتگــو با دكتــر فاطمه قاسم زاده

فریال طهماسبى - منبع : روانشناسی کودک

حساس بودن والدین نسبت به ویژگیهاى رفتار جنسى كودكان خود و اینكه چگونه و از چه سنى باید كودك خود را دراین زمینه آگاه كنند تا دركسب هویت جنسى خویش موفق باشند، محور بخش نخست گفتگو بود كه از نظر خوانندگان محترم گذشت. دكتر قاسم زاده در واپسین بخش این گفتگو به سایر موقعیتهایى اشاره مى كند كه در مواجهه والدین با كودكان و در خصوص رفتارهاى جنسى باید مورد تأمل و دقت قرار گیرد. این گفتگو را بخوانید.


* چنانچه پدر و مادرى پاسخ سؤالى را ندانند، باید چه برخوردى داشته باشند؟


نه تنها در مورد مسائل جنسیتى، ممكن است در زمینه دیگرى هم سؤال كنند كه پدر و مادر جوابش را ندانند. آنها مى توانند به صراحت و سادگى ابراز كنند كه نمى دانند و بگویید كه بیا با هم به سراغ كتابى برویم و جواب سؤالاتمان را بگیریم و یا با همراهى، او را به سمت مشاور یا معلمى راهنمایى كنند كه در این صورت، نوعى انعطاف پذیرى هم به بچه ها یاد مى دهیم كه اگر آنها هم چیزى نمى دانند، به دنبال اطلاعات غلط و منابع نادرست نروند. یكى از تكنیكهاى دیگر در موقعیتهایى كه والدین جواب سؤال را نمى دانند یا غافلگیر مى شوند، حفظ خونسردى است و سپس با تسلط به نفس خود، برگشت سؤال به طرف مقابل است كه مثلاً گفته شود كه خودت در این مورد چى فكر مى كنى؟ كه هم از این طریق میزان اطلاعات او را مى فهمیم و اینكه اطلاعاتش را از كجا به دست آورده و هم در آن زمان مى توانیم جوابى كه درخور نیاز و متناسب با سن او باشد، هرچند ساده بیان كنیم. آنچه توصیه مى شود، این است كه در این موقعیتها هیچگاه نباید دروغ گفت و یا سؤالى را سركوب كرد. والدین مى توانند تا حدى كه مى دانند، پاسخگو باشند و بقیه اطلاعات را به زمان دیگر موكول كنند.


* خانم دكتــــر! روشـــهاى ترساندن از رفتارهاى جنســـى و یا برخوردهاى سركوبگـــرانه یا حتى سهل گیـــرانه چه عواقبى مى تواند در پـــى داشته باشد؟


عواقب بسیار مضرى در پى دارد. وقتى كودك نیاز به گرفتن پاسخ خود را احساس كند و به نوعى با سركوب مواجه شد. او كه دست نمى كشد، وقتى كنجكاوى او ارضا نشد، به دنبال راههاى دیگر مى رود یا از همسالان خود مى پرسد و یا در شبكه هاى اینترنتى، اطلاعاتى به دست مى آورد و حالا اینكه چه اطلاعاتى و از چه طریق و به چه میزانى، خدا مى داند و این روش تأثیرات بسیار بدى بر شخصیت كودك مى گذارد؛ چرا كه ممكن است اطلاعات به دست آمده به هر طریق مناسب با نیازهاى سنى او نباشد و حتى در مواردى موجب بلوغ زودرس كودكان شود. به عبارتى هر پدر و مادرى باید بدانند كه اگر جواب سؤال كودكان را سركوب كنند و یا به تمسخر و خنده بگیرند، كودك به دنبال راه دیگرى جهت یافتن پاسخش مى رود.


یا در بسیارى از خانواده ها براى بازداشتن بچه ها از آگاهى در مورد ویژگیها و رفتارهاى جنسى از روشهاى ترساندن استفاده مى كنند كه اصلاً كارساز نیست. بخصوص در مورد دختران در هنگام ازدواج عواقب خود را نشان مى دهد. خیلى وقتها وقتى عدم برقرارى ارتباط درست از جانب زنان در زندگى خانوادگى پیگرى مى شود و به این نكته پى مى برند كه در دوران كودكى و نوجوانى، آنها را از چیزى ترسانده اند یا سؤالى یا كنجكاوى آنها در مورد رفتار و ویژگیهاى جنسى سركوب شده است. در واقع از كودكى یا نوجوانى، روابط و رفتارهاى جنسى را به عنوان یك تابوى بد و یك الگوى نادرست تلقى كرده اند، بنابراین روابط آنها با همسرانشان دچار اشكال مى شود. همانطور كه اشاره كردم، رفتارهاى جنسیتى در تمام عمر در زندگى ما نقش دارند و اگر در سن كودكى و نوجوانى به درستى آموزش داده نشود، خود را در بزرگسالى به صورت انحرافاتى ذهنى، روانى و جسمى نشان مى دهند.


* چنانچه پـــــدر و مـــادرى نسبت به گفتگــــو درباره اینگـــــونه رفتارها معذب باشند، چه باید بكنند؟


ببینید! این حالت در جوامع شرقى و به عبارتى سنتى مثل جامعه ما وجود دارد. مسائل جنسى با یك نوع منفى بودن، یك نوع بد بودن و زشتى یا حداقل صحبت در مورد آن، با یك نوع ممانعت درونى همراه است. بنابراین یك امر فرهنگى ـ اجتماعى است. ولى نباید چنین باشد و اگر والدینى چنین احساسى دارند، باید بدانند میان خصوصى بودن مسائل جنسى و ممنوعیت درباره گفت و گو در مورد آن، تفاوت وجود دارد. به عبارتى ما نباید هیچ ممنوعیتى چه از نظر اطلاعى كه خودمان مى خواهیم به فرزندان بدهیم و چه از نظر سؤالاتى كه بچه ها در این زمینه دارند، داشته باشیم. حتى اگر مسائلى هم پیشرس است و مورد كنجكاوى بچه ها قرار مى گیرد، نباید معذب بود و از پاسخ دادن اجتناب كرد و احساسات خود را مخفى نمود، بلكه والدین مى توانند در قدم اول اطلاعاتى ساده و كوتاه، متناسب با سن كودك به او بدهند و اطلاعات دیگر را به زمان دیگر وعده دهند، ولى بچه ها نباید از اینكه در مورد مسائل جنسى مى خواهند اطلاعات كسب كنند، احساس ناراحتى كنند و یا حس كنند كه پدر یا مادرشان از پاسخگویى معذب مى شوند.


البته باید به این نكته هم اشاره كنم كه مسائل جنسى یك مسائل خصوصى است. بنابراین به نوعى، باید به بچه ها بخصوص بزرگتر كه مى شوند، آموزش داده شود كه از نظر نوع سؤال و مكان سؤال باید رعایت كرده و هر سؤالى را در هر جایى از والدینشان نپرسند. در جامعه ما كه تا حدى سنتى است و حد و حدودهایى براى این مسائل وجود دارد، نباید این طور برداشت شود كه پدر و مادرها نیز در پاسخگویى به فرزندانشان در مورد مسائل جنسى معذب هستند. باید تمرین كرد و در عین حال هم از خصوصیات مراحل رشد آگاه شد. اگر هر پدر و مادرى خود را به انواع توانمندیها، چه از نظر محتوى سؤالات و چه از جهت مهارت در هدایت پاسخ مجهز كند و بپذیرد كه آگاهى فرزندان از ویژگیها، رفتارها و مسائل جنسى لازم و ضرورى است، دیگر معذب نخواهد بود.


* آمـــــوزش امور جنســــى شامل چه بخشهایى است؟


اكثر خانواده ها بر این باورند كه آموزش امور جنسى تنها در این خلاصه مى شود كه به كودكان آموزش دهند كه كودك چگونه متولد مى شود، اما شاید این ساده ترین بخش آموزش است. البته كه در هر سنى این امور و بخشها مى تواند متفاوت باشد. مثلاً در دوران كودكى، بچه ها جدا از اینكه اول هویت خودشان را مى خواهند بدانند، در مورد تفاوتهاى جنسى و آشنایى با بهداشت اندامهاى جنسى نیز كنجكاوند. به تدریج در سن بلوغ به دنبال بیشترین اطلاعات هستند. آموزش در مورد ساختار جسمى زن و مرد، حالتهاى عاطفى دوران بلوغ، بیماریهایى كه مربوط به مسائل جنسى است، وظایفى كه مربوط به جنسیتشان است، به عبارتى نقشها و تفاوتهاى مربوط به امور جنسى، خویشتندارى در امور جنسى، چگونگى برقرار كردن رابطه با دیگران و زیان جسمى و روانى است. یكى دیگر از مسائل دوران بلوغ كه بچه ها باید بدانند، روابط صحیح و درست بین دو جنس است. چون تا دوران كودكى، روابط معمولى است، روابط بین دختر و پسر از نظر جنسیتى، خیلى برایشان تفاوتى ندارد. ولى در دوران بلوغ، تمایل به برقرارى ارتباط خیلى بیشتر است و از آنجا كه این ارتباط طبیعى و ضرورى است، باید قبل از آن، یا در هنگام بلوغ، رفتارهاى جنسیتى درست و مناسب را بیاموزند. مثلاً مى توان در این سنین، از طریق فعالیتهاى گروهى و همكارى با هم، كه كاملاً هدایت شده باشد، نوع ارتباط سالم با یكدیگر را آموزش ببینند.


* شما به اهمیت سن بلــــوغ اشاره كردید، بهتــــرین شـــروع مكالمه براى آشنا كردن بچه ها با مسائل جنسیتى در این سن، چه مى تواند باشد؟


در سن بلوغ، فرض بر این است كه بچه ها، آن اطلاعات اولیه سن بلوغ را داشته باشند در واقع آنچه مهم است در ابتدا در این سنین، با تغییرات بلوغ آشنا شوند و همین صحبت از تغییرات بلوغ مى تواند شروع مكالمه و به تدریج محور صحبت باشند. اینكه گفته شود كه یك فرد در حین بلوغ، یك سرى تغییراتى از نظر جسمى، روانى و عاطفى كرده و خلق و خوى او تغییر مى كند. به عقیده من، حتى بهتر است شروع صحبت از این رفتارها باشد تا رفتارهاى جنسیتى. چرا كه اگر نوجوانى در آستانه بلوغ به خوبى این مرحله از رشدش را درك كند و به درستى این مسیر را طى كند تا به دوره جوانى برسد، یقیناً بهتر مى تواند خیلى از مسائل، ویژگى ها و رفتارهاى جنسیتى بعدى را درك كند و با آنها آشنا شوند. ولى آنچه در این قضیه مهم است، تدریجى گفتن آن است. والدین باید آگاه باشند كه نباید هیچ اطلاعاتى از جمله اطلاعات دوران بلوغ را یكدفعه به فرزند خود بگویند. بلكه به تدریج به مرور زمان و در وقت مناسب باید این اطلاعات ارائه شود. حتى در این سنین نیز مى توان از كتابهاى مناسب استفاده كرد. بدین صورت كه ابتدا مقدمه اى در مورد كتاب و موضوع آن گفته شده و توضیحاتى ساده و كوتاه داده شود. سپس كتاب را به او بدهند و سپس فرزند خود را از پاسخگویى به هر سؤالى كه هنگام مطالعه كتاب برایش پیش مى آید مطمئن كنند.


* آیا خانــــواده تنها از طــــریق گفتگو، طرح سؤال و یا پاسخ به پــــرسش مى تواند در آموزش رفتارهاى جنسیتـــى نقش بازى كند؟


خیر، تنها نقش خانواده را نمى توان محدود به همین زمینه ها دانست. خانواده به دو صورت نقش بازى مى كند. یكى به صورت مستقیم. یعنى همین زمینه ها كه شما ذكر كردید مثل طرح پرسش یا پاسخ به سؤالات فرزندان و دیگرى به صورت غیرمستقیم، و آن الگوهایى است كه ارائه مى دهد. مثلاً احترامى كه پدر و مادر براى هم قائلند، یك سرى ارزشهایى را به بچه ها منتقل مى كنند كه نه تنها در دوران كودكى بلكه در دوره بزرگسالى، در روابطشان با جنس مخالف تأثیرگذار است. از طرف دیگر این ارزشها در خانواده مى تواند، بینش بچه ها را نسبت به رفتارهاى جنسى و نقشهاى جنسیتى وسعت داده و تجربه هاى ارزشمندى در آینده كسب كنند.


* غیــــر از منبع خانــــواده، چه منابع دیگرى مى توانند در آگاه كـــــردن فــــرزندان در اینگونه مــــوارد مؤثر باشند؟


ببینید منابع آموزشى چون آمادگى، پیش دبستانى و مدارس مى توانند در صورت درست عمل كردن در این زمینه بسیار مفید باشند. بچه ها در مرحله آمادگى پیش دبستانى، یعنى زیر ۶ سال، فقط باید كنجاویهایشان برطرف شود و اگر درست رفع نشود، این كنجكاوى اذیتشان مى كند. در مهدكودك، میزان نیاز آنها كمتر است و در خیلى از كشورها مثل كشور سنتى ما، بر نقش مدرسه هم تأكید مى كند، چون وقتى مى بینند كه پدر و مادرها به دلایل مختلف عدم اطلاع یا ناتوانى در برقرارى ارتباط با فرزندان و صحبت در اینگونه موارد، از طرح چنین موضوعاتى ابا دارند، لذا در اینجا نقش مدرسه خیلى برجسته مى شود كه متأسفانه نظام آموزشى ما هم یك نظام بسته اى است. البته كه در سالهاى اخیر بهتر شده ولى اغلب تصور بر این است كه اگر اطلاعاتى بدهد، ممكن است این اطلاعات بیشتر ایجاد مشكل كند و درحالى كه اینطور نیست.


هرقدر دانش آموزان، اطلاعاتى در حد نیاز خودشان بیشتر داشته باشند، بهتر مى توانند مسائل و مشكلاتشان را حل كنند. من به خاطر دارم كه ۶ یا ۷ سال پیش، جزواتى تحت عنوان «بهداشت بلوغ پسران و دختران» را وزارت بهداشت با همكارى یونیسف تهیه كرد و به مرحله چاپ رسید كه آموزش و پرورش آنها را در مدارسى توزیع كند. چون یكى از راه هاى مؤثر در این سن این است كه از طریق كتاب، سؤالاتى براى آنها مطرح شود كه یا در خانواده و یا در مدرسه، به آنها پاسخ داده شود. ولى تا مدتها این كتابها توزیع نشد. چه از طرف برخى از مسؤولین آموزش و پرورش و چه از طرف برخى مدارس ممانعت مى شد. درحالى كه كتابها، كاملاً علمى تألیف شده بودند. و حال بعد از چند سال این توزیع صورت گرفته است. بنابراین نه تنها گاهى اوقات خانواده هاى ما سنتى است، بلكه نظامهاى آموزشى ما هم سنتى است. مثل مسأله ایدز كه یك زمانى، اصلاً اجازه طرح آن در مدارس نبود ولى بعد از مدتى كه متوجه شدند نمى توان در مقابل واقعیتها ایستاد و بچه ها را از این جریانات دور نگه داشت، آموزشهایى در زمینه ایدز در مدارس صورت مى گیرد. بنابراین درحال حاضر هم، یكسرى آموزشهایى در مورد مسائل جنسیتى ولى به صورت كلى و بیشتر در مورد بلوغ، بهداشت آن و تغییر خلق و خوى در این سنین داده مى شود. چرا كه نظام آموزشى ما به این نتیجه رسیده است كه هر نوع ممنوعیتى نتیجه معكوس خواهد گذاشت.



دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: تكنیكهاى والدین براى پاسخ به سؤالات جنسى كودكان ،
آخرین ویرایش: - -

تكنیكهاى والدین براى پاسخ به سؤالات جنسى كودكان

1389/07/23 10:29

نویسنده : شهرام قاسمی
ارسال شده در: مهارت های زندگی ، روانشناسی ، پزشکی ، دانستنیهای پزشکی ،

تكنیكهاى والدین براى پاسخ به سؤالات جنسى كودكان

 


فریال طهماسبى - منبع : روانشناسی کودک

حساس بودن والدین نسبت به ویژگیهاى رفتار جنسى كودكان خود و اینكه چگونه و از چه سنى باید كودك خود را دراین زمینه آگاه كنند تا دركسب هویت جنسى خویش موفق باشند، محور بخش نخست گفتگو بود كه از نظر خوانندگان محترم گذشت. دكتر قاسم زاده در واپسین بخش این گفتگو به سایر موقعیتهایى اشاره مى كند كه در مواجهه والدین با كودكان و در خصوص رفتارهاى جنسى باید مورد تأمل و دقت قرار گیرد. این گفتگو را بخوانید.


* چنانچه پدر و مادرى پاسخ سؤالى را ندانند، باید چه برخوردى داشته باشند؟


نه تنها در مورد مسائل جنسیتى، ممكن است در زمینه دیگرى هم سؤال كنند كه پدر و مادر جوابش را ندانند. آنها مى توانند به صراحت و سادگى ابراز كنند كه نمى دانند و بگویید كه بیا با هم به سراغ كتابى برویم و جواب سؤالاتمان را بگیریم و یا با همراهى، او را به سمت مشاور یا معلمى راهنمایى كنند كه در این صورت، نوعى انعطاف پذیرى هم به بچه ها یاد مى دهیم كه اگر آنها هم چیزى نمى دانند، به دنبال اطلاعات غلط و منابع نادرست نروند. یكى از تكنیكهاى دیگر در موقعیتهایى كه والدین جواب سؤال را نمى دانند یا غافلگیر مى شوند، حفظ خونسردى است و سپس با تسلط به نفس خود، برگشت سؤال به طرف مقابل است كه مثلاً گفته شود كه خودت در این مورد چى فكر مى كنى؟ كه هم از این طریق میزان اطلاعات او را مى فهمیم و اینكه اطلاعاتش را از كجا به دست آورده و هم در آن زمان مى توانیم جوابى كه درخور نیاز و متناسب با سن او باشد، هرچند ساده بیان كنیم. آنچه توصیه مى شود، این است كه در این موقعیتها هیچگاه نباید دروغ گفت و یا سؤالى را سركوب كرد. والدین مى توانند تا حدى كه مى دانند، پاسخگو باشند و بقیه اطلاعات را به زمان دیگر موكول كنند.


* خانم دكتــــر! روشـــهاى ترساندن از رفتارهاى جنســـى و یا برخوردهاى سركوبگـــرانه یا حتى سهل گیـــرانه چه عواقبى مى تواند در پـــى داشته باشد؟


عواقب بسیار مضرى در پى دارد. وقتى كودك نیاز به گرفتن پاسخ خود را احساس كند و به نوعى با سركوب مواجه شد. او كه دست نمى كشد، وقتى كنجكاوى او ارضا نشد، به دنبال راههاى دیگر مى رود یا از همسالان خود مى پرسد و یا در شبكه هاى اینترنتى، اطلاعاتى به دست مى آورد و حالا اینكه چه اطلاعاتى و از چه طریق و به چه میزانى، خدا مى داند و این روش تأثیرات بسیار بدى بر شخصیت كودك مى گذارد؛ چرا كه ممكن است اطلاعات به دست آمده به هر طریق مناسب با نیازهاى سنى او نباشد و حتى در مواردى موجب بلوغ زودرس كودكان شود. به عبارتى هر پدر و مادرى باید بدانند كه اگر جواب سؤال كودكان را سركوب كنند و یا به تمسخر و خنده بگیرند، كودك به دنبال راه دیگرى جهت یافتن پاسخش مى رود.


یا در بسیارى از خانواده ها براى بازداشتن بچه ها از آگاهى در مورد ویژگیها و رفتارهاى جنسى از روشهاى ترساندن استفاده مى كنند كه اصلاً كارساز نیست. بخصوص در مورد دختران در هنگام ازدواج عواقب خود را نشان مى دهد. خیلى وقتها وقتى عدم برقرارى ارتباط درست از جانب زنان در زندگى خانوادگى پیگرى مى شود و به این نكته پى مى برند كه در دوران كودكى و نوجوانى، آنها را از چیزى ترسانده اند یا سؤالى یا كنجكاوى آنها در مورد رفتار و ویژگیهاى جنسى سركوب شده است. در واقع از كودكى یا نوجوانى، روابط و رفتارهاى جنسى را به عنوان یك تابوى بد و یك الگوى نادرست تلقى كرده اند، بنابراین روابط آنها با همسرانشان دچار اشكال مى شود. همانطور كه اشاره كردم، رفتارهاى جنسیتى در تمام عمر در زندگى ما نقش دارند و اگر در سن كودكى و نوجوانى به درستى آموزش داده نشود، خود را در بزرگسالى به صورت انحرافاتى ذهنى، روانى و جسمى نشان مى دهند.


* چنانچه پـــــدر و مـــادرى نسبت به گفتگــــو درباره اینگـــــونه رفتارها معذب باشند، چه باید بكنند؟


ببینید! این حالت در جوامع شرقى و به عبارتى سنتى مثل جامعه ما وجود دارد. مسائل جنسى با یك نوع منفى بودن، یك نوع بد بودن و زشتى یا حداقل صحبت در مورد آن، با یك نوع ممانعت درونى همراه است. بنابراین یك امر فرهنگى ـ اجتماعى است. ولى نباید چنین باشد و اگر والدینى چنین احساسى دارند، باید بدانند میان خصوصى بودن مسائل جنسى و ممنوعیت درباره گفت و گو در مورد آن، تفاوت وجود دارد. به عبارتى ما نباید هیچ ممنوعیتى چه از نظر اطلاعى كه خودمان مى خواهیم به فرزندان بدهیم و چه از نظر سؤالاتى كه بچه ها در این زمینه دارند، داشته باشیم. حتى اگر مسائلى هم پیشرس است و مورد كنجكاوى بچه ها قرار مى گیرد، نباید معذب بود و از پاسخ دادن اجتناب كرد و احساسات خود را مخفى نمود، بلكه والدین مى توانند در قدم اول اطلاعاتى ساده و كوتاه، متناسب با سن كودك به او بدهند و اطلاعات دیگر را به زمان دیگر وعده دهند، ولى بچه ها نباید از اینكه در مورد مسائل جنسى مى خواهند اطلاعات كسب كنند، احساس ناراحتى كنند و یا حس كنند كه پدر یا مادرشان از پاسخگویى معذب مى شوند.


البته باید به این نكته هم اشاره كنم كه مسائل جنسى یك مسائل خصوصى است. بنابراین به نوعى، باید به بچه ها بخصوص بزرگتر كه مى شوند، آموزش داده شود كه از نظر نوع سؤال و مكان سؤال باید رعایت كرده و هر سؤالى را در هر جایى از والدینشان نپرسند. در جامعه ما كه تا حدى سنتى است و حد و حدودهایى براى این مسائل وجود دارد، نباید این طور برداشت شود كه پدر و مادرها نیز در پاسخگویى به فرزندانشان در مورد مسائل جنسى معذب هستند. باید تمرین كرد و در عین حال هم از خصوصیات مراحل رشد آگاه شد. اگر هر پدر و مادرى خود را به انواع توانمندیها، چه از نظر محتوى سؤالات و چه از جهت مهارت در هدایت پاسخ مجهز كند و بپذیرد كه آگاهى فرزندان از ویژگیها، رفتارها و مسائل جنسى لازم و ضرورى است، دیگر معذب نخواهد بود.


* آمـــــوزش امور جنســــى شامل چه بخشهایى است؟


اكثر خانواده ها بر این باورند كه آموزش امور جنسى تنها در این خلاصه مى شود كه به كودكان آموزش دهند كه كودك چگونه متولد مى شود، اما شاید این ساده ترین بخش آموزش است. البته كه در هر سنى این امور و بخشها مى تواند متفاوت باشد. مثلاً در دوران كودكى، بچه ها جدا از اینكه اول هویت خودشان را مى خواهند بدانند، در مورد تفاوتهاى جنسى و آشنایى با بهداشت اندامهاى جنسى نیز كنجكاوند. به تدریج در سن بلوغ به دنبال بیشترین اطلاعات هستند. آموزش در مورد ساختار جسمى زن و مرد، حالتهاى عاطفى دوران بلوغ، بیماریهایى كه مربوط به مسائل جنسى است، وظایفى كه مربوط به جنسیتشان است، به عبارتى نقشها و تفاوتهاى مربوط به امور جنسى، خویشتندارى در امور جنسى، چگونگى برقرار كردن رابطه با دیگران و زیان جسمى و روانى است. یكى دیگر از مسائل دوران بلوغ كه بچه ها باید بدانند، روابط صحیح و درست بین دو جنس است. چون تا دوران كودكى، روابط معمولى است، روابط بین دختر و پسر از نظر جنسیتى، خیلى برایشان تفاوتى ندارد. ولى در دوران بلوغ، تمایل به برقرارى ارتباط خیلى بیشتر است و از آنجا كه این ارتباط طبیعى و ضرورى است، باید قبل از آن، یا در هنگام بلوغ، رفتارهاى جنسیتى درست و مناسب را بیاموزند. مثلاً مى توان در این سنین، از طریق فعالیتهاى گروهى و همكارى با هم، كه كاملاً هدایت شده باشد، نوع ارتباط سالم با یكدیگر را آموزش ببینند.


* شما به اهمیت سن بلــــوغ اشاره كردید، بهتــــرین شـــروع مكالمه براى آشنا كردن بچه ها با مسائل جنسیتى در این سن، چه مى تواند باشد؟


در سن بلوغ، فرض بر این است كه بچه ها، آن اطلاعات اولیه سن بلوغ را داشته باشند در واقع آنچه مهم است در ابتدا در این سنین، با تغییرات بلوغ آشنا شوند و همین صحبت از تغییرات بلوغ مى تواند شروع مكالمه و به تدریج محور صحبت باشند. اینكه گفته شود كه یك فرد در حین بلوغ، یك سرى تغییراتى از نظر جسمى، روانى و عاطفى كرده و خلق و خوى او تغییر مى كند. به عقیده من، حتى بهتر است شروع صحبت از این رفتارها باشد تا رفتارهاى جنسیتى. چرا كه اگر نوجوانى در آستانه بلوغ به خوبى این مرحله از رشدش را درك كند و به درستى این مسیر را طى كند تا به دوره جوانى برسد، یقیناً بهتر مى تواند خیلى از مسائل، ویژگى ها و رفتارهاى جنسیتى بعدى را درك كند و با آنها آشنا شوند. ولى آنچه در این قضیه مهم است، تدریجى گفتن آن است. والدین باید آگاه باشند كه نباید هیچ اطلاعاتى از جمله اطلاعات دوران بلوغ را یكدفعه به فرزند خود بگویند. بلكه به تدریج به مرور زمان و در وقت مناسب باید این اطلاعات ارائه شود. حتى در این سنین نیز مى توان از كتابهاى مناسب استفاده كرد. بدین صورت كه ابتدا مقدمه اى در مورد كتاب و موضوع آن گفته شده و توضیحاتى ساده و كوتاه داده شود. سپس كتاب را به او بدهند و سپس فرزند خود را از پاسخگویى به هر سؤالى كه هنگام مطالعه كتاب برایش پیش مى آید مطمئن كنند.


* آیا خانــــواده تنها از طــــریق گفتگو، طرح سؤال و یا پاسخ به پــــرسش مى تواند در آموزش رفتارهاى جنسیتـــى نقش بازى كند؟


خیر، تنها نقش خانواده را نمى توان محدود به همین زمینه ها دانست. خانواده به دو صورت نقش بازى مى كند. یكى به صورت مستقیم. یعنى همین زمینه ها كه شما ذكر كردید مثل طرح پرسش یا پاسخ به سؤالات فرزندان و دیگرى به صورت غیرمستقیم، و آن الگوهایى است كه ارائه مى دهد. مثلاً احترامى كه پدر و مادر براى هم قائلند، یك سرى ارزشهایى را به بچه ها منتقل مى كنند كه نه تنها در دوران كودكى بلكه در دوره بزرگسالى، در روابطشان با جنس مخالف تأثیرگذار است. از طرف دیگر این ارزشها در خانواده مى تواند، بینش بچه ها را نسبت به رفتارهاى جنسى و نقشهاى جنسیتى وسعت داده و تجربه هاى ارزشمندى در آینده كسب كنند.


* غیــــر از منبع خانــــواده، چه منابع دیگرى مى توانند در آگاه كـــــردن فــــرزندان در اینگونه مــــوارد مؤثر باشند؟


ببینید منابع آموزشى چون آمادگى، پیش دبستانى و مدارس مى توانند در صورت درست عمل كردن در این زمینه بسیار مفید باشند. بچه ها در مرحله آمادگى پیش دبستانى، یعنى زیر ۶ سال، فقط باید كنجاویهایشان برطرف شود و اگر درست رفع نشود، این كنجكاوى اذیتشان مى كند. در مهدكودك، میزان نیاز آنها كمتر است و در خیلى از كشورها مثل كشور سنتى ما، بر نقش مدرسه هم تأكید مى كند، چون وقتى مى بینند كه پدر و مادرها به دلایل مختلف عدم اطلاع یا ناتوانى در برقرارى ارتباط با فرزندان و صحبت در اینگونه موارد، از طرح چنین موضوعاتى ابا دارند، لذا در اینجا نقش مدرسه خیلى برجسته مى شود كه متأسفانه نظام آموزشى ما هم یك نظام بسته اى است. البته كه در سالهاى اخیر بهتر شده ولى اغلب تصور بر این است كه اگر اطلاعاتى بدهد، ممكن است این اطلاعات بیشتر ایجاد مشكل كند و درحالى كه اینطور نیست.


هرقدر دانش آموزان، اطلاعاتى در حد نیاز خودشان بیشتر داشته باشند، بهتر مى توانند مسائل و مشكلاتشان را حل كنند. من به خاطر دارم كه ۶ یا ۷ سال پیش، جزواتى تحت عنوان «بهداشت بلوغ پسران و دختران» را وزارت بهداشت با همكارى یونیسف تهیه كرد و به مرحله چاپ رسید كه آموزش و پرورش آنها را در مدارسى توزیع كند. چون یكى از راه هاى مؤثر در این سن این است كه از طریق كتاب، سؤالاتى براى آنها مطرح شود كه یا در خانواده و یا در مدرسه، به آنها پاسخ داده شود. ولى تا مدتها این كتابها توزیع نشد. چه از طرف برخى از مسؤولین آموزش و پرورش و چه از طرف برخى مدارس ممانعت مى شد. درحالى كه كتابها، كاملاً علمى تألیف شده بودند. و حال بعد از چند سال این توزیع صورت گرفته است. بنابراین نه تنها گاهى اوقات خانواده هاى ما سنتى است، بلكه نظامهاى آموزشى ما هم سنتى است. مثل مسأله ایدز كه یك زمانى، اصلاً اجازه طرح آن در مدارس نبود ولى بعد از مدتى كه متوجه شدند نمى توان در مقابل واقعیتها ایستاد و بچه ها را از این جریانات دور نگه داشت، آموزشهایى در زمینه ایدز در مدارس صورت مى گیرد. بنابراین درحال حاضر هم، یكسرى آموزشهایى در مورد مسائل جنسیتى ولى به صورت كلى و بیشتر در مورد بلوغ، بهداشت آن و تغییر خلق و خوى در این سنین داده مى شود. چرا كه نظام آموزشى ما به این نتیجه رسیده است كه هر نوع ممنوعیتى نتیجه معكوس خواهد گذاشت.



دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: دانستنیهای جنسی ، مسایل جنسی در کودکان ، آغاز مسائل جنسی در کودکان ، شروع بلوغ ، بلوغ زودرس در دختران ، بلوغ زودرس در پسران ، سن بلوغ ، تكنیكهاى والدین براى پاسخ به سؤالات جنسى كودكان ،
دنبالک ها: مقالات علمی - تجهیزات پزشکی - پزشکی - روانشناسی -آی تی -الکترونیک - روباتیک-اختراعات ،
آخرین ویرایش: - -



شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Website Traffic | Buy Targeted Website Traffic