تبلیغات
مقالات مهندسی پزشکی ، برق ، الکترونیک ،علوم پایه ، علوم آزمایشگاهی ، پزشکی،روانشناسی - مطالب بیوشیمی

الایزا ریدر

1392/03/16 08:56

نویسنده : شهرام قاسمی
ارسال شده در: پزشکی ، دارو شناسی ، گیاه شناسی ، دانستنیهای پزشکی ، تجهیزات پزشکی ، بیوشیمی ،

الایزا ریدر  یا خوانشگر الایزاكه به اسامی <میكروپلیت ریدر> و <خوانشگر میكروپلیت فتومتریك> نیز معروف است، یك اسپكتروفتومتر تخصصی بوده كه به منظور قرائت نتایج تست الیزا طراحی شده است. این وسیله به منظور تعیین حضور آنتی بادی ها یا آنتی‌ژن های اختصاصی در نمونه ها به كار می‌رود. این تكنیك بر اساس تشخیص یك آنتی‌ژن یا آنتی بادی ها روی یك سطح جامد به صورت مستقیم یا ثانویه به كمك آنتی بادی های نشاندار و ایجاد محصولاتی استوار است كه می‌توانند توسط اسپكتروفتومتر  خوانده شوند. واژه الایزا ELISA، اختصاری از كلمات Enzyme-Linked  Immuno  sorbent  Assay است. 

 

كاربرد میكروپلیت ریدر
مــیــكـــروپــلــیـــت ریــدر بــرای خــوانــدن نـتــایــج تست‌های الایزا مورد استفاده قرار می گیرد. این تـكـنـیــك كــاربــردی مـسـتـقـیــم در ایـمـنــولــوژی و سـرولـوژی دارد. از مـیـان كـاربـردهـای دیگر این وسیله به تایید حضور آنتی بادی ها یا آنتی‌ژن‌های یك عامل عفونی در یك ارگانیزم، آنتی بادی های یـك واكـسـن یـا اتـوآنـتـی بـادی هـا بـرای مـثال در آرتریت روماتوئید می توان اشاره كرد.

 

اصول كار
الایـزا ریـدر یـك اسپكتـروفتـومتـر اختصـاصی است. بر خلاف اسپكتروفتومترهای معمولی كه قرائت جذب نوری را در گستره وسیعی از طول موج ها تسهیل می كنند، الایزا ریدر دارای فیلترها یا گریتینگ های انكساری بوده كه گستره طول موج ها را محدود كرده و معمولا بین 400 تا 750 نانومتر  عمل می كنند. برخی از الایزا ریدرها در گستـره مـاوراء بنفـش عمـل كرده و قرائت را در مـحــدوده 340 تــا 700 نـانـومتـر انجـام مـی دهنـد. سـیـستم نوری موجود در این دستگاه ها توسط تعدادی از كارخانه ها با استفاده از فیبرهای نوری به منظور تامین نور جهت چاهك های حاوی نمونه در میكرو پلیت طراحی می شود. ابتدا یك شعاع نوری از نمونه ای كه دارای قطری بین 1 تا 3 میلی متر است عبور كرده و سپس یك سیستم آشكار كننده، نور عبوری از نمونه را آشكار و تقویت می كند. در مرحله بعد، سیگنال مربوط به جذب نوری نمونه‌ها ثبت شده و سیستم خوانشگر نیز آن را به اطلاعاتی تبدیل می كند كه سبب تفسیر نتایج تست می شوند. برخی از الایزا ریدرها با استفاده از سیستم های شعاعی نوری دوتایی كار می كنند.
نمونه های مورد آزمایش در پلیت هایی كه به این منظور طراحی شده اند و دارای تعداد خاصی چاهك هستند، قرار می گیرند. پلیت های 8 ستونی همراه با 12 ردیف كه در مجموع 96 چاهك را تشكیل می دهند، رایج تر از بقیه هستند. برای كاربردهای اختصاصی تر، تعداد چاهك ها افزایش می یابد كه در برخی موارد تا پلیت های 384 چاهكی را نیز شامل می شود. افزایش تعداد چاهك ها به منظور كاهش مقدار مصرف معرف ها و نمونه ها است. موقعیت سنسور نوری الایزا ریدر بر اساس نوع كارخانه سازنده متغییر است؛ به طوری كه در برخی موارد ممكن است در بالای پلیت حاوی نمونه و گاهی نیز مستقیما در زیر پلیت قرار گیرد. امروزه میكرو پلیت ریدرها دارای كنترل هایی هستند كه به وسیله میكروپروسسورها تنظیم شده اند.

وسایل لازم جهت انجام تكنیك الایزا  
جهت انجام آزمایش الایزا تجهیزات زیر مورد نیاز  است:
1- الایزا ریدر 
2- میكرو پلیت واشر (شستشو دهنده چاهك ها)
3- سیستم توزیع كننده مایع (كه در این مورد ممكن است از پیپت ها چند كاناله استفاده شود)
4- انكوباتور

تجهیزات مورد نیاز در انجام تست های الایزا
مراحل مكانیكی انجام تكنیك الایزا
یك تست الیزا به طور رایج شامل مراحل زیر است:
1- شستشوی اولیه پلیت كه ممكن است با استفاده از میكرو پلیت واشر انجام شود.
2- استفاده از یك توزیع كننده مایع (دیسپنسر) یا پی پت چند كاناله.
3- پلیت در انكوباتور قرار داده می شود كه دارای دمای كنترل شده بوده و واكنش ها در آن محل انجام می شوند.
بسته به نوع تست، مراحل 1، 2 و 3 ممكن است چـنـدین بار تكرار شوند، تا این كه معرف‌های اضافه شده، واكنش ها را كامل كنند.
سـرانـجـام، وقـتـی تـمـام مـراحـل انـكوباسیون كامل شد، پلیت به الایزا ریدر منتقل شده و سپس بـا قـرائـت جـذب نـوری نمونه ها، نتیجه آن ها مشخص می شود.



ادامه مطلب

دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: الایزا ریدر ، سیستم الایزا ریدر ، طرز کارالایزا ریدر ، الایزا ریدر چگونه کار می کند ، ساختمان الایزا ریدر ، الایزا چیست ،
آخرین ویرایش: - -

روش‌های کشت

1391/11/28 16:05

نویسنده : شهرام قاسمی
ارسال شده در: تجهیزات پزشکی ، دارو شناسی ، گیاه شناسی ، دانستنیهای پزشکی ، بیوشیمی ،


یک باکتری در محیط‌کشت جامد یا مایع به دلایل مختلفی کشت می‌شود. در شکل سه نوع محیط‌کشت جامد را مشاهده می‌کنید.

روش های کشت

کشت می‌تواند برای مشاهده‌ی تغییری باشد که کلنی روی محیط‌کشت افتراقی ایجاد می‌کند، یا برای گرفتن کلنی تک باشد، یا تنها برای ازدیاد باکتری، تجدید کشت و نگه‌داری آن باشد. مشاهده‌ی حرکت باکتری، رشد آنتاگونیسم دو یا چند باکتری در کنار هم، مشاهده‌ی هاله‌ی عدم رشد اطراف ماده‌ی خاص و بسیاری دلایل دیگر انجام شود. ما در این جا رایج‌ترین و پرکاربردترین روش‌های کشت را معرفی می‌کنیم.

 

کشتِ چهارمرحله‌ای روشی پرکاربرد می‌باشد که برای به دست آوردن تک‌کلنی و مشاهده‌ی تغییرات‌ ناشی از رشد باکتری در محیط‌کشت (مثل همولیز) روش مناسبی است.

 

در این روش مطابق شکل، از یک طرف پلیت شروع کرده و چند بار پلیت را به اندازه‌ی 60 تا 90 درجه می‌چرخانیم. در این روش از سوآپ استفاده نمی‌شود، چون با جذب باکتری به درون پنبه، در مقدار باکتری منتقل‌شونده ایجاد خطا می‌کند.

روش های کشت
روش های کشت
روش های کشت
برای گرفتن تک کلنی پیش از هر مرحله لوپ را می‌سوزانیم و با گوشه‌ای از محیط کشت که با باکتری در تماس نیست سرد می‌کنیم. سپس یک بار از درون خطوط کشت مرحله‌ی قبل شروع می‌کنیم و تنها در آخرین مرحله از کشت لوپ را نمی‌سوزانیم.
گرفتن کلنی تک از باکتری از این نظر اهمیت دارد که در صورت وجود سویه‌های دیگر باکتری، می‌توانیم از خلوص کلنی تکی خود مطمئن باشیم. زیرا هر کلنی منفرد تنها از یک عدد باکتری ایجاد شده است.

روش های کشت

 
روش های کشت
روش های کشت

کشت چمنی یک کشت یک‌نواخت در سطح پلیت به ما می‌دهد و بیش‌تر برای آنتی‌بیوگرام و سنجش هاله‌ی عدم رشد اطراف مواد مهارکننده‌ی رشد استفاده می‌شود. در این روش بیش‌تر از سوآپ برای پخش یک‌نواخت باکتری استفاده می‌شود. استفاده از لوپ نیز در حالت ممکن است. اما یک‌نواختی کشتی که با سوآپ انجام می‌شود بیش‌تر و به‌تر از زمانی است که باکتری‌ها با لوپ پخش شده‌اند. اگر کشت اولیه‌ی باکتری به صورت مایع باشد، می‌توان با سمپلر نمونه‌ی مایع را روی محیط‌کشت جامد ریخت و بعد با یک پخش‌کننده (spreader) ی استریل، سوسپانسیون را در همه‌جای محیط‌کشت پخش کرد.

روش های کشت

آنتی‌بیوگرام و هاله‌ی عدم رشد اطراف دیسک‌های آنتی‌بیوتیک روی کشت چمنی

 
روش های کشت

پخش‌کردن باکتری روی محیط‌کشت جامد به کمک پخش‌کننده

 

 

 

کشت خطی به کمک لوپ حلقه‌ای به صورت یک خط ممتد انجام می‌شود و در بسیاری موارد چند نوع باکتری را به صورت عمود بر هم کشت می‌دهند. این روش معمولاً برای مشاهده‌ی اثر آنتاگونیستی دو یا چند میکروب بر هم انجام می‌شود. برای مثال در شکل زیر خط وسط یک باکتری مشکوک به تولیدکننده‌ی آنتی‌بیوتیک است که مواد بیرون سلولی تولید می‌کند. در صورتی که آنتی‌بیوتیک جزو مواد بیرون سلولی این باکتری جداشده از محیط باشد، کشت خطی باکتری‌های استافیلوکوکوس، اشریشیا کلی و میکروکوکوس اطراف آن، در نزدیکی این باکتری متوقف می‌شود.

روش های کشت

روش های کشت

 

 

کشت چندبخشی هم اغلب برای نگه‌داری سویه‌های میکروبی متعدد و صرفه‌جویی در مصرف محیط‌کشت به مدت کوتاه در یخچال انجام می‌گیرد.

در این روش پلیت از قسمت کف با مارکر به چند بخش تقسیم شده و سویه‌های متفاوت بین خطوط کشت داده می‌شود.

روش های کشت

روش های کشت

هم‌چنین پلیت‌هایی وجود دارد که با دیواره‌هایی از خود پلیت به دو، سه، چهار یا بیش‌تر بخش تقسیم شده است و به صورت آماده در بازار موجود است.

روش های کشت
 

 

کشت عمقی با استفاده از لوپ سوزنی برای مشاهده‌ی حرکت باکتری در محیط‌کشت نیمه‌جامد با درصد آگار کم درون لوله‌ی آزمایش انجام می‌شود. در شکل زیر دو محیط کشت نوترین‌آگار درون لوله‌ی آزمایش می‌بینید که باکتری در آن‌ها به صورت عمقی کشت داده شده است. در لوله‌ی سمت چپ باکتری تنها در مسیر کشت رشد کرده است، زیرا توانایی حرکت ندارد. اما در لوله‌ی سمت راست همه‌ی محیط کدر شده است. یعنی باکتری توانایی حرکت داشته و در کل محیط پخش شده است.

روش های کشت
 

 

کشت شیب‌دار محیط‌کشت جامدی است که در لوله‌ی آزمایش مطابق شکل برای ایجاد شرایط کم‌هوا در ته لوله‌ی آزمایش و مشاهده‌ی کارکرد باکتری در شرایط کم‌هوا (میکروآئروفیل) انجام می‌شود. معمولاً محیط‌کشت‌های جامد مورداستفاده در این حالت دارای معرف‌های شیمیایی هستند که انجام تخمیر و تولید اسید توسط باکتری‌هایی که می‌توانند شرایط کم‌هوا را تحمل کنند، نشان می‌دهد.

روش های کشت
 

روش های کشت

 
روش های کشت

کشت بی‌هوازی برای باکتری‌های بی‌هوازی انجام می‌شود. در این روش یک ظرف دربسته به نام جار به کار برده می‌شود

که پلیت‌ها درون آن قرار می‌گیرد. یک شمع درون جار روشن می‌شود تا هوای موجود در آن را مصرف کند. شمع پس از مصرف تمام اکسیژن موجود در جار خاموش می‌شود و شرایط بی‌هوازی (بدون اکسیژن) را برای میکروب‌های بی‌هوازی فراهم می‌کند.



دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: روش‌های کشت ، روش‌های کشت مخمر ، روش‌های کشت باکتری ، محیط کشت ، روش‌های کشت میکروارگانیسم ، آموزش کشت باکتری ،
آخرین ویرایش: - -

لیپوپروتئین ها

1391/02/13 09:10

نویسنده : شهرام قاسمی
ارسال شده در: بیوشیمی ، تجهیزات پزشکی ،
لیپید‌ها ترکیباتی هستند که حاصل هیدرولیز اسید‌های چرب و یا ترکیب اسید‌های چرب با الکل‌ها به فرم استر هستند. برای مثال: فرم استری کلسترول از کلسترول و اسید چرب تشکیل شده است. لیپید‌ها در خون توسط ترکیباتی به نام لیپوپروتئین‌ها انتقال می‌یابند. علت این امر این است که لیپید‌ها در آب پلاسما حل نمی‌شوند بنابراین ان‌ها توسط ترکیبات میسل مانندی منتقل می‌شوند که پروتئین و فسفولیپید‌ها در قسمت بیرونی ساختمان ان‌ها و کلسترول، استر کلسترول و تری گلیسیرید در قسمت داخلی آرایش می‌یابند (به عبارت دیگر قست بیرونی بخش قطبی و قسمت درونی آب گریز و بخش ناقطبی را تشکیل خواهد داد). در بیوشیمی آزمایشگاهی به این ترکیبات میسل مانند لیپوپروتئین می‌گویند که دارای چهار دسته اصلی می‌باشد: ‌ شیلومیکرون‌ها (chylomicrons، VLDL، LDL و HDL). هر کدام از این ترکیبات دارای درصد معینی از کلسترول و تری گلیسیرید هستند که با آپوپروتئین و فسفولیپید تشکیل لیپوپروتئین خاصی را می‌دهند. شیلومیکرون‌ها و VLDL دارای بیشترین تری گلیسیرید هستند در حالی که کلسترول بیشترین واحد سازنده HDL، LDL می‌باشد. زمانی که میزان LDL افزایش نشان دهد فرم‌های کلسترولی نشان دهنده مشکلات قلبی عروقی خواهد بود (LDL-C). بنابراین در آزمایشگاه‌ها میزان کلسترول کل (توتال) یعنی HDL-C، LDL-C (منظور از C‌‌ همان کلسترول موجود در HDL، LDL است) بررسی می‌شود. این تست برای افرادی که خطر بالایی برای ناراحتی‌های قلبی (cardiovascular) و یا دارای فاز پیش از حاد انفراکتوس میوکارد (PRE-AMI) می‌باشند درخواست می‌شود. در ادامه مطلب روش‌های اندازه گیری چهار تستی را معرفی می‌کنیم که میزان کلسترول کل، LDL-C و تری گلیسیرید را ارزیابی می‌کند. لازم به ذکر است که این چهار تست در پانل تست‌های لیپد با هم درخواست می‌شود.منبع : Arneson Clinical Chemistry A Laboratory Perspective

عوامل مداخله گر| گلبول‌های قرمز باید از نمونه حذف شوند. افزایش میزان اوریک اسید، آسکوربیک اسید، بیلی روبین، هموگلوبین و سایر مواد احیاکننده می‌تواند در واکنش انزیم پراکسیداز تداخل ایجاد کند بنابراین نمونه باید دارای درجه نرمالی از این مواد باشد.


نمونه مناسب| سرم یا پلاسما باید عاری از هرگونه همولیز و یا لخته باشد. تنها در این تست لیپیدی نیزا به ناشتایی نیست! اما اگر تست‌های پنل لیپید درخواست شود (یعنی چهار تست که معرفی می‌کنیم) فرد باید ۱۰ تا ۱۲ ساعت ناشتا باشد.


مقادیر نرمال | مقادیر رفرانس با توجه به سن مختلف است ولی:


مرد (۲۵ تا ۲۹ سال): ۱۳۰ تا ۲۳۴ میلی‌گرم‌در ‌دسی‌لیتر
زن (۲۵ تا ۲۹ سال): ۱۳۰ تا ۲۳۱ میلی‌گرم‌در ‌دسی‌لیتر
بر اساس خطر بیماری عروق کرونر قلب:
در کودکان رنج مطلوب کمتر از ۱۷۰ و در بزرگسالان کمتر از ۲۰۰ مطلوب می‌باشد.

اندازه گیری LDL (LDL CHOLESTEROL) | کلسترول LDL (LDL-C) یه محاسبه می‌شود و یا مستقیم مورد اندازه گیری قرار می‌گیرد.


محاسبه Friedewald | برای محاسبه میزان LDL-C باید از فرمول ریاضی زیر استفاده کنیم:

  • کلسترول LDL برابر است با: کلسترول کل – (کلسترول HDL و تری گلیسیرید /۵)


یعنی کلسترول کل را اندازه گیری می‌کنیم سپس با مشخص بودن کلسترول HDL میزان تری گلیسیرید را هم اندازه گیری کرده و در تقسیم می‌کنیم سپس مجموع این دو را از کلسترول کل کم می‌کنیم تا کلسترول LDL به دست آید. منظور از TG/۵ هم تخمین میزان تری گلیسیرید در VLDL نمونه است.


عوامل مداخله گر|این تست تنها برای تری گلیسیرید کمتر از ۴۰۰ میلی گرم در دسی لیتر درست خواهد بود و برای مقادیر بالا‌تر از ۴۰۰ نمی‌تواند مورد استفاده قرار بگیرد.


مثال:
کلسترول کل: ۳۵۰، تری گلیسیرید: ۱۵۰ و کلسترول HDL: ۳۰
با قرار دادن در فرمول بالایی میزان کلسترول LDL برابر با ۲۹۰ میلی‌گرم‌در‌دسی‌لیتر خواهد شد.

نمونه مناسب|نیاز به ناشتایی ۱۰ تا ۱۲ ساعت همراه با تست‌های پنل لیپیدی است.


مقادیر نرمال|مقادیر رفرانس و مرجع برای هر سند مختلف است ولی:


مرد (۲۵ تا ۲۹ سال): ۷۰ تا ۱۶۵ میلی‌گرم‌در ‌دسی‌لیتر
زن (۲۵ تا ۲۹ سال): ۷۱ تا ۱۶۴ میلی‌گرم‌در ‌دسی‌لیتر
برای مرد‌ها با توجه به میزان خطر بودن:
مطلوب: کمتر از ۱۰۰ میلی‌گرم‌در ‌دسی‌لیتر
نزدیک مطلوب: ۱۰۰ تا ۱۲۹ میلی‌گرم‌در ‌دسی‌لیتر
مرزی بالا: ۱۳۰ تا ۱۵۹ میلی‌گرم‌در ‌دسی‌لیتر
بالا: بیشتر از ۱۶۰ میلی‌گرم‌در ‌دسی‌لیتر
بسیار بالا و خطرناک: بیشتر از ۱۹۰ میلی‌گرم‌در ‌دسی‌لیتر

اندازه گیری مستقیم میزان کلسترول LDL | با ظهور معرف‌های همگن، کلسترول LDL توسط واکنش کلسترول مورد اندازه گیری قرار می‌گیرد. در این واکنش از معرف‌هایی استفاده می‌شود که HDL، VLDL را بلوک می‌کنند تا تنها کلسترول LDL در نمونه باقی بماند. در تست همگن (homogeneous) LDL، دترجنت‌ها دو نوع لیپوپروتئین دیگر را بلاک می‌کنند و رنگ حاصل فقط نشان دهنده کلسترول باقی مانده یعنی کلسترول LDL خواهد شد. ادامه کار بعد از این راحت است با روش اسپکتروفتومتری میزان رنگ را در طیف مورد نظر اندازه گیری می‌کنیم و سپس در فرمول مورد نظر قرار داده و میزان کلسترول LDL را به صورت کمی گزارش می‌کنیم.


نمونه مناسب|سرم یا پلاسما است. اگر تنها این تست درخواست شده باشد
نیاز به ناشتایی نیست! اما اگر کلسترول کل درخواست شده باشد فرد باید ۱۰ تا ۱۲ ساعت ناشتا باشد.


مقادیر نرمال| مقادیر رفرانس و مرجع برای هر سند مختلف است ولی:


مرد (۲۵ تا ۲۹ سال): ۷۰ تا ۱۶۵ میلی‌گرم‌در ‌دسی‌لیتر
زن (۲۵ تا ۲۹ سال): ۷۱ تا ۱۶۴ میلی‌گرم‌در ‌دسی‌لیتر
برای مرد‌ها با توجه به میزان خطر بودن:
مطلوب: کمتر از ۱۰۰ میلی‌گرم‌در ‌دسی‌لیتر
نزدیک مطلوب: ۱۰۰ تا ۱۲۹ میلی‌گرم‌در ‌دسی‌لیتر
مرزی بالا: ۱۳۰ تا ۱۵۹ میلی‌گرم‌در ‌دسی‌لیتر
بالا: بیشتر از ۱۶۰ میلی‌گرم‌در ‌دسی‌لیتر
بسیار بالا و خطرناک: بیشتر از ۱۹۰ میلی‌گرم‌در ‌دسی‌لیتر

اندازه گیری تری گلیسیرید (TRIGLYCERIDE) | تری گلیسیرد‌ها (یا چربی و یا لیپید خنثی) ترکیبات لیپیدی هستند که ترکیب سه اسید چرب و یک الکل (گلیسرول) می‌باشند. اندازه گیری و یا بررسی تری گلیسیرد در سرم نیازمند ۴ واکنش زیر است:


لیپاز (باکتریایی): تری گلیسیرید را به سه اسید چرب و یک گلیسرول تبدیل می‌کند
گلیسرول کیناز: با ترکیب گلیسرول و ATP، گلیسرول سه فسفات و ADP حاصل می‌شود.
پیروات کیناز: با ترکیب ADP و فسفوفنول پیروات، ATP و پیروات حاصل خواهد شد.
لاکتات دهیدروژناز: NADH با پیروات باعث تولید NAD و لاکتات می‌شود.


نمونه مناسب| سرم باید باشد. نیازمند ۱۰ تا ۱۲ ساعت ناشتایی است.


مقادیر نرمال:

مرد (۲۵ تا ۲۹ سال): ۴۵ تا ۲۰۴ میلی‌گرم‌در ‌دسی‌لیتر
زن (۲۵ تا ۲۹ سال): ۴۲ تا ۱۵۹ میلی‌گرم‌در ‌دسی‌لیتر
برای مرد‌ها با توجه به میزان خطر بودن:
مطلوب: کمتر از ۱۵۰ میلی‌گرم‌در ‌دسی‌لیتر
بالا: ۱۵۰ تا ۱۹۹ میلی‌گرم‌در ‌دسی‌لیتر
هایپر تری گلیسریدمیک: ۲۰۰ تا ۴۹۹ میلی‌گرم‌در ‌دسی‌لیتر
بسیار بالا و خطرناک: بیشتر از ۴۹۹ میلی‌گرم‌در ‌دسی‌لیتر


تغییرات فیزیولوژیکی در میزان لیژوژروتئین‌ها| مقادیر بالای HDL-C در زنان یائسه، افرادی که به طور منظم ورزش می‌کنند، افرادی که دارای وزن مناسب هستند دیده می‌شود. انسولین، استروژن و تیروکسین (T۴) رابطه معکوسی با میزان کلسترول کل دارند. زمانی که میزان سطح استروژن بالا است (در زمان قاعدگی) میزان کلسترول کل کمتر و ترجیحا ۲۰۰ میلی گرم در دسی لیتر است. کلسترول HDL در زمان قاعدگی زنان هم افزایش نشان می‌دهد بر خلاف کلسترول LDL که کاهش نشان می‌دهد. در زیر نحوه اندازه گیری میزان HDL را باهم بررسی می‌کنیم:


اندازه گیری کلسترول HDL (HDL CHOLESTEROL) | برای اندازه گیری HDL-C می‌توان از دو روش پرسیپیتاسیون و یا روش هموژنوس استفاده کرد که هر کدام را شرح می‌دهیم.


واکنش رسوبی یا The Precipitation Reaction| از دکستران سولفات (dextran sulfate)، پلی اتیلن گلیکول (polyethylene glycol) و یا فسفوتگستیک اسید همراه با منزیم کلراید برای LDL، VLDL از نمونه سرم ناشتا را رسوب می‌دهد و HDL درسوپرناتانت بای می‌ماند.


مداخلات|وجود شیلومیکرون که در خون ناشتا وجود دارد باعث مداخله در این تست خواهد شد.


نمونه مناسب| سرم وپلاسما (بستگی به محلولی دارد که برای رسوب استفاده می‌شود). ۱۰ تا ۱۰ ساعت فرد باید ناشتا باشد.


مقادیر نرمال :


مرد (۲۵ تا ۲۹ سال): ۳۱ تا ۶۳ میلی‌گرم‌در ‌دسی‌لیتر
زن (۲۵ تا ۲۹ سال): ۳۷ تا ۸۳ میلی‌گرم‌در ‌دسی‌لیتر
برای مرد‌ها با توجه به میزان خطر بودن:
کم: بیشتر از ۵۹ میلی‌گرم‌در ‌دسی‌لیتر
زیاد: کمتر از ۴۰ میلی‌گرم‌در ‌دسی‌لیتر

روش Homogeneous | برای اندازه گیری Homogeneous HDL-C از رسوب استفاده نمی‌کنیم بلکه نیاز به سانتریفیوژ سرم داریم. این باعث می‌شود تا به دست اوردن HDL از نمونه راحت‌تر شود. یکی از این روش‌ها استفاده از آنتی بادی بر علیه آپولیپوپروتئین B-۱۰۰ برای اتصال به LDL وvldl می‌باشد. این روش باعث می‌شود که HDL برای مرحله دوم یعنی استفاده از ریجنت‌ها مخصوص برای انالیز کلسترول مناسب باشد. در روش دیگری، محلول پلی یانون سنتتیک به VLDL و LDL باند می‌شود و ان‌ها را از تولید محصول رنگی طی واکنش متوقف می‌کند. سپس ریجنت دومی برای واکنش با HDL-C وارد واکنش می‌شود و باعث تولید محصول رنگی می‌شود.


نمونه| سرم و یا پلاسما (بستگی به روش استفاده دارد.)


مقادیر نرمال:


مرد (۲۵ تا ۲۹ سال): ۳۱ تا ۶۳ میلی‌گرم‌در ‌دسی‌لیتر
زن (۲۵ تا ۲۹ سال): ۳۷ تا ۸۳ میلی‌گرم‌در ‌دسی‌لیتر
برای مرد‌ها با توجه به میزان خطر بودن:
کم: بیشتر از ۵۹ میلی‌گرم‌در ‌دسی‌لیتر
زیاد: کمتر از ۴۰ میلی‌گرم‌در ‌دسی‌لیتر


نقش HDL | دو لیپوپروتئین LDL و HDL دو لیپوپروتئین مخالف هم هستند! زمانی که میزان LDL در پلاسما افزایش یابد خطرناک خواهد بود در حالی که افزایش HDL در پلاسما شاخص مثبت و خوبی برای سلامتی و کاهش ناراحتی های قلبی است. افزایش میزان HDL شاخص خوبی برای سیستم عروقی است به این علت که HDL کلسترول را از بافتها به کبد منتقل می‌کند تا از بدن خارج و یا بازسازی شوند.

کلسترول خوب و کلسترول بد

کلسترول ، HDL - LDL - VLDL -


اندازه گیری کلسترول کل (TOTAL CHOLESTEROL) | در مقدمه مطلب اهمیت کلسترول را در بیماری‌های قلبی عروقی معرفی کردیم بنابراین این شاخص آزمایشگاهی می‌تواند مارکر خوبی برای بیماری کاردیاک باشد. اما بچه‌های علوم آزمایشگاهی چطور کلسترول را در آزمایشگاه اندازه گیری می‌کنند؟ روش اندازه گیری کلسترول کل در آزمایشگاه بر پایه واکنش کلسترول اکسیداز همراه با استراز کلسترول و واکنش پراکسیدازی است. واکنش پراکسیدازی برای ایجاد رنگ و تشخیص نهایی کاربرد دارد. واکنش:


کلسترول استراز:
کلسترول استر کل توسط این انزیم به کلسترول و اسید‌های چرب آزاد تبدیل می‌شود.
کلسترول اکسیداز:
کلسترول با اکسیژن ترکیب می‌شود و باعث تولید cholest-۴-en-۳-one وآب می‌شود.
پراکسیداز:
دو مولکول آب با ۴ مولکول امینوآنتی‌پرین ترکیب شده باعث تولید ۴ مولکول اب و کروموژن (ترکیب رنگی) می‌شود.




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: لیپوپروتئین ها ،
آخرین ویرایش: - -

کروماتوگرافی

1391/02/13 09:09

نویسنده : شهرام قاسمی
ارسال شده در: بیوشیمی ، تجهیزات پزشکی ،

کروماتوگرافی تکنیکی است که برای جدا سازی پروتئین ها در آزمایشگاه از ان بهره می بریم و به دو نوع اصلی سطحی و ستونی تقسیم بندی می شود . در چند پست در مورد این تکنیک بحث خواهیم کرد . تمام مطالب هم حاصل ترجمه از کتاب تیتز است . امیدواریم که مفید باشد .

قبل از تعیین ویژگی ها و فعالیت های شیمایی یک پروتئین باید ابتدا ان را خالص سازی کنیم . همان طور که اطلاع دارید سلول از هزاران نوع پروتئین تشکیل شده است ولی چگونه این پروتئین ها را می توانیم به صورت خالص تهیه کنیم ؟؟!! جداسازی پروتئین ها به ویژگی های مخصوص هر پروتئین مانند اندازه ، بار الکتریکی و نحوه اتصال انها وابسته است . منبع یک پروتئین معمولا کشت های میکروبی و یا بافت است . اولین مرحله در خالص سازی پروتئین ها شکست سلول و آزاد کردن آنها در یک محلول به نام crude extract (عصاره خام) می باشد . سانتریفیوژ افتراقی هم در صورت لزوم برای جداسازی محلول های فراسلولی و یا جداسازی ساختار های خاص سلولی استفاده می شود . زمانی که عصاره پروتئین از سلول استخراج شد از روش های مختلفی می توان برای جداسازی و خالص سازی پروتئین(های) تشکیل دهنده محلول استفاده کرد. معمولا  از عصاره ، در زمینه درمانی استفاده می شود که پروتئین ها را بر اساس اندازه و یا بار به قسمت های مختلفی جداسازی می کنیم که به این روش "جزء به جزء کردن" یا fractionation می گویند . مراحل اولیه خالص سازی پروتئین جدا از حلالیت پروتئین است و به دما ، غلظت نمک ،  PH  و سایر فاکتور ها وابسته است . میزان انحلال پذیری پروتئین در غلظت بالای نمک کمتر است که به این خاصیت پروتئین ها " salting out " می گویند (معادل مناسبشو نتوسنتم پیدا کنم!) افزودن مقدار معینی از نمک رسوب برخی از پروتئین ها را انتخاب می کند در حالی که رسوب برخی از آنها باقی خواهد ماند . آمونیوم سولفات به علت قابلیت حل بالا در آب ، ترکیبی است که برای این منظور مورد استفاده قرار می گیرد . قوی ترین روش برای جداسازی جزء به جزء پروتئین ها کروماتوگرافی ستونی است که می تواند پروتئین ها را بر اساس بار الکتریکی ، اندازه ، قدرت پیوند و ... جداسازی کند . ماده جامد متخلخل با ویژگی های شیمیایی خاص (فاز ساکن) در ستونی تعیبه می شود و محلول بافری (فاز متحرک) از میان آن تراوش می شود . محلول حاوی پروتئین در بالای ستون به صورت لایه ای اندوده می شود و سپس به داخل ماتریکس فاز ساکن تراوش می کند و با گسترش محلول باندهایی را در داخل فاز ساکن ایجاد می کند . برخی از پروتئین ها بر اساس ویژگی های آنها به سرعت و یا به کندی در ستون سیر می کنند. به طور مثال در کروماتوگرافی تعویض کاتیونی ، فاز جامد دارای بار الکتریکی منفی است . در فاز متحرک ، پروتئین ها با بار الکتریکی خالص مثبت با سرعت کمتری نسبت به پروتئین های دارای بار الکتریکی خالص منفی حرکت می کنند به این علت که میزان مهاجرت به برهمکنش فاز ساکن و پروتئین وابسته است دو پروتئین میتواند به دو باند مجزا جدا شود . وسعت باند پروتئین در فاز متحرک (محلول پروتئینی) به دو عامل نوع خصوصیت جداسازی پروتئین و نحوه تقسیم انتشار وابسته است . هر چه قدر طول ستون کروماتوگرافی بزرگتر شود دقت جداسازی دو پروتئین با بار الکتریکی خالص متفاوت بیشتر خواهد شد . اگرچه میزان سیر محلول پروتئینی در ستون با افزایش طول ستون کاهش خواهد یافت و میزان زمانی که محلول در ستون خواهد بود بیشتر می شود .

عناصر استاندارد سازنده یک کروماتوگراف ستونی شامل ماده جامد متخلل محفوظ در یک ستون شیشه ای یا پلاستکی است . ماده جامد (ماتریکس) فاز ساکن را ایجاد می کند که از میان ان محلول مهاجرت می کند که به ان فاز متحرک می گویند . محلول  تراوش شده به ستون از انتهای آن و از طریق خروجی تعبیه شده در پایین ستون خارج می شود و از بالای ستون همین مقدار محلول توسط مخزن تعبیه شده در بالای ستون به داخل ستون ترواش می شود . محلول پروتئینی که برای جداسازی تهیه شده را به صورت لایه ای در بالای ستون قرار می دهیم و اجازه می دهیم تا در تخلل های فاز ساکن نفوذ کند . فاز متحرک از تانک بر روی لایه نمونه پروتئین می ریزد و با ان باند می شود . با مهاجرت پروتئین در ماتریکس کم کم عده ای پروتئین ها به دلیل برهمکنش با فاز ساکن ، عقب می افتند و به لایه هایی جدا می شوند . همه محلول پروتئین با گذشن زمان بر روی ستون پهن می شود . پروتئین های خاص (در شکل A,B,C) به تدریج از یکدیگر جدا می شوند و باندهای خاصی را تشکیل می دهند . رفته رفته با گسترش بیشتر محلول در ستون دقت لایه های بیشتر می شود . در شکل پروتئین  A  نسبت به B,C بهتر جدا شده است ولی انتشار یکسان B,C باعث کاهش دقت جداسازی آنها شده است .

      •  کروماتوگرافی در علوم آزمایشگاهی تکنیکی برای جداسازی و طبقه بندی چند ماده مورد تست است .

اساس کار

کروموتوگرافی یک روش فیزیکی است که ترکیبات یک محلول ساده را براساس توزیع متفاوت بین فاز ثابت و متحرک جدا می کند . براساس این روش ، فاز متحرک ،  نمونه را در یک سطح ، لایه و یا یک ستون حاوی فاز ثابت ،  با خود حمل می کند . با عبور و سیر فاز متحرک در مجاورت فاز ثابت ، چند حالت زیر برای ترکیبات محلول اتفاق خواهد افتاد :

  • بر روی فاز ثابت مستقر می شود (بدون مهاجرت) .
  • بر روی فاز متحرک مستقر می شود (مهاجرت همراه با فاز متحرک).
  • بین دو فاز پخش می شود (مهاجرت متفاوت).

ذراتی که دارای میل زیادی نسبت به فاز ثابت هستند در فاز ثابت مستقر می شوند و نسبت به سایر ذرات که دارای میل کمتری هستند با سرعت کمی مهاجرت می کنند . ذرات دارای میل کمتر در روی فاز متحرک مستقر می شوند و با سرعت بیشتر مهاجرت می کنند . بدین صورت ذرات جدا شده از محلول که دارای میل کمتری نسبت به محلول هستند دارای میل زیادی نسبت به فاز ثابت هستند . ذرات با پیوند های قوی به فاز ساکن متصل می شوند سپس با تغییر خصوصیات فیزیکی و یا ویژگی های طبیعی شیمیایی فاز متحرک ، ذرات از محل خود در فاز ثابت جابه جا می شوند.

کروماتوگرافی به  دو گروه اصلی ستونی و سطحی تقسیم بندی می شود .  در کروماتوگرافی سطحی ، فاز ساکن بر روی یک صفحه کاغذ اندوده می شود (کروماتوگرافی کاغذی) و یا اینکه به یک سطح جامد متصل می شود (thin-layer chromatography  [TLCI) . در کروماتوگرافی کاغذی ، فاز ساکن (ثابت) یک لایه از آب و یا حلال قطبی است که بر روی فیبر کاغذی اندوده شده است . در TLCI ، لایه نازکی از یک ماده خاص مانند ژل سیلیکا بر روی یک صفحه شیشه ای یا لایه آلومینیومی و یا پلاستیکی به طور یکنواخت پخش شده است . زمانی که ضخامت لایه ها نازک به کمترین حالت ممکن برسد (4.5 میکرومتر) در این صورت به این روش کروماتوگرافی HPTLC یا کروملتوگرافی لایه نازک فشار بالا گفته می شود .

در کروماتوگرافی ستونی ، فار ثابت می تواند سلیکای خالص و یا پلیمر و یا اندوده شده در داخل آن و یا به صورت پیوند شیمیایی متصل به آن باشد . ممکن است فاز ساکن به صورت  "بسته ای" در داخل تیوبی و یا اندوده شده در سطح داخلی فضای تیوب باشد . کروماتوگرافی ستونی اگر دارای فاز متحرک گازی و یا مایع باشد، کروماتوگرافی گازی و یا کروماتوگرافی مایع نامگذاری می شود . زمانی که در کروماتوگرافی مایع ، ضخامت ذرات فاز ساکن بسیار کمتر باشد به آن HPLC می گویند .  زمانی که کروماتوگراف مایع و یا گازی به یک دستگاه طیف سنج متصل می شود ، دو تکنیک با هم ترکیب می شوند و در فاز گازی GC-MS و در فاز مایع (LC-MS ) نام گذاری می کنیم .

در کروماتوگراف تحلیلی GC و LC فاز متحرک یا شوینده از ستون خارج می شود و  از جلوی حس گری  عبور میکند که باعث تولید و رسم سیگنال های الکترونیکی براساس مسافت ، زمان و حجم میشود .  رسم به دست امده بدین صورت کروماتوگرام (chromatogram )نامیده می شود . زمان بازداری و یا حجم محلول زمانی است که محلول از انژکتور خارج شده و به ستون ترزیق می شود و از میان ستون و حسگر عبور می کند . اطلاعاتی که توسط کروماتوگرام به دست میاید برای جداسازی و شناسایی ترکیبات محلول استفاده خواهد شد . از آنجا که ذرات شستشو شده به صورت قله های سری (پیک در نمودار) گرافیکی دیده می شوند . تکرار آنها تحت عنوان پیک کروماتوگرافیک خواهد بود . این پیک ها با ارتفاع ، عرض و مساحت تعریف می شوند . در کروموتوگرافی سطحی و یا کاغذی ، مناطق جداشده بر اساس رنگ های طبیعی آنها و یا با استفاده از اصلاح کننده های شیمیایی به صورت نکته و یا باند های رنگی شناسایی می شوند .

مكانیزم جداسازی در كروماتوگراف

جداسازی پروتئین در كروماتوگراف به دو كلاس شیمیایی و فیزیكی انجام می شود شامل : تعویض یونی ، تفكیك كردن ، جذب سطحی ، انتخاب بر اساس اندازه و مكانیسم پیوستگی می باشد . در مراحل اولیه پیدایش كروماتوگرافی علوم آزمایشگاهی ها از دو روش تغییر یونی و همچنین مكانیسم تفكیكی یا پارتیشنی استفاده می كردند .

 

كروماتوگرافی تعویض یونی

كروماتوگرافی تعویض یونی كروماتوگرافی تعویض یونی بر اساس تغییر یونها استوار است . در این روش بار سطح ثابت (فاز ثابت) با بار مخالف خود در فاز متحرك ، تعویض می شود . بر اساس شرایط ، مواد محلول كاتیون (بار مثبت) و یا انیون (بار منفی) هستند . آنها بر اساس باریونی متفاوت خود و یا بر حسب مقدار بار یونی جدا می شوند . سطح ظریفی از رزین و یا سلیكا میتواند فاز ساكن را در این نوع كروماتوگراف تشكیل دهد كاتیون و یا انیون ها در این حالت بر روی فاز ساكن اندوده می شود و یا با پیوند شیمیایی به آن (فاز ساكن) متصل می شود . برای حفظ بار الكتروشیمیایی با تعویض یون ها ، counterion در نزدیكی فاز ساكن تعبیه می شود . یون های محلول در فاز متحرك با counterion تعویض بار می شوند سپس یون های محلول با تغییر ph ، قدرت یونی و یا هر دو فاز متحرك شسته و انتخاب می شوند .

تعویض كاتیونی ، حاوی دسته از بار های منفی است كه برای جداسازی و یا "تعویض" ذرات كاتیونی استفاده می شود . (یعنی ذراتی محلولی كه دارای بار مثبت هستند) . برای نمونه : اسید های قوی مانند یون های سولفونات و اسید های ضعیف مانند یونهای كربوكسیلات ، كربوكسی متیل ، فسفات ، سولفومتیل ، سولفواتیل و یا سولفوپروپیل .

تعویض انیونی برای جداسازی محلول های آنیونی مورد استفاده قرار می گیرد . انها دارای آمین های تترامری هستند كه دارای بار مثبت هستند . برای نمونه : تری تیلامینواتیل و یا گروه های ضعیف مانند آمینواتیل ، دی اتیل آمینواتیل ، گوانیدواتیل ، اپی كلرودین-تریتانول آمین .

كروماتوگرافی تعویض یونی دارای استفاده های گوناگونی در زمینه تشخیص بیماری است . جداسازی امینواسیدها ، جداسازی پپتیدها ، جداسازی پروتئین ها ، جداسازی نوكلئوتیدها و الیگونوكلئوتیدها و نوكلئیك اسید در آزمایشگاه تشخیص طبی بر اساس این روش انجام می گیرد . جداسازی یون های غیرآلی از مخلوط های آبكی یكی دیگر از استفاده های مهم كروماتوگرافی تعویض یونی است . برای مثال ، آب دیونیزه ، با استفاده از ستون های رزینی كاتیونی و آنیونی به دست می آید .

 

كروماتوگرافی پارتیشنی (تفكیكی)

كروماتوگرافی تفكیكی توزیع متفاوت ذره حل شونده در دو مایع غیر قابل مخلوط با هم اساس كروماتوگرافی تفكیكی است . مایع مخلوط ناشدنی اولی نقش فاز ساكن را دارد . برای تهیه این فاز ، لایه نازكی از مایع با پیوند شیمیایی و یا با جذب سطحی بر روی ذره مورد نظر و یا داخل دیواره ستون موئینه ای اندوده می شود . جداسازی بر حسب تفاوت در قابلیت حل مولكول های محلول بین فاز ساكن و فاز متحرك انجام می گیرد . كروماتوگرافی تفكیكی همچنین به دو دسته gas-liquid chromatograohy و liquid – liquid chromatography تقسیم بندی می شود . LLC هم خودش به دو نوع فاز نرمال و یا فاز معكوس تقسیم بندی می شود . در LLC فاز نرمال ، مایع قطبی (از نظر بار) به عنوان فار ساكن استفاده می شود و یك حلال غیرقطبی به عنوان فاز متحرك خواهد بود . در كروماتوگرافی LLCفاز معكوس ، فاز ساكن غیر قطبی است در حالی كه فاز متحرك قطبی است . توقف – یونی و  كروماتوگرافی جفت – یونی دو فرم از كروماتوگرافی فاز معكوس LLC هستند كه برای جداسازی ذرات محلول مورد استفاده قرار می گیرد . در كروماتوگرافی توقف – یونی بخش یونی باز و یا اسید ضعیف یا خنثی می شود و یا با تغییر میزان PH فاز متحرك،ساپرس (متوقف ) می شود . با خنثی سازی گروه یونی ، محلول دارای قطبیت كمی خواهد بود و در نتیجه قابلیت متصل شده به فاز ساكن غیر قطبی در ان بیشتر می شود . ذرات ساپرس شده هم وی‍گی های همانند ذرات خنثی دارند و با استفاده از كروماتوگرافی فاز معكوس جدا می شوند . از كروماتوگرافی جفت – یونی هم برای جداسازی داروهای درمانی و متابولیسم آنها استفاده می كنیم .

 

كروماتوگرافی جذب سطحی

كروماتوگرافی جذب سطحی اساس این نوع كروماتوگرافی هم بر اساس تفاوت در جذب سطحی و یا عدم جذب سطحی بر روی ذره ای جامد است . نیرویهای الكترواستاتیك و همچنین پیوند یونی برهمكنش های فیزیكی هستند كه این نوع كروماتوگرافی را كنترل می كنند . در GC از این متد برای جداسازی تركیبات دارای وزن مولكولی كم (مانند : متیل ، اتیل ، الكلهای ایزوپروپیل) و همچنین تركیباتی كه دارای فاز گازی در دمای اتاق هستند استفاده می كنیم .

 

كروماتوگرافی انتخاب بر اساس اندازه

كروماتوگرافی انتخابی بر اساس اندازه Size-exclusion chromatography همچنین به نام های فیلتراسیون ‍‍‍ژل ، تراوش ژل ، ممانعت مولكولی  و كروماتوگرافی مولكولی مشهور است . اساس این نوع كروماتوگرافی بر جداسازی ذرات بر اساس اندازه های مولكولی انها استوار است . شكل مولكولی و هیدارته شدن انها فاكتورهای تاثیر گذار در این نوع كروماتوگرافی است . مواد گوناگونی به عنوان فاز ثابت در این روش مورد استفاده قرار می گیرد . مثلا : دكستران كراس لینك ، پلی آكریل آمید ، آگاروز ، پلیسترین و ... . با كنار هم قرار گرفتن این مواد خلل و فرج های بسیار كوچك موقتی ایجاد می شود كه می تواند مولكول های كوچك را موقتا به دام بیندازد . مولكول ها با اندازه بزرگ در فاز متحرك باقی می مانند و به سرعت از ستون شستشو داده می شوند . از این نوع كروماتوگرافی برای مقاصد تحقیقاتی و تجزیه ای استفاده می شود .

 

كروماتوگرافی پیوسته

در این نوع از كروماتوگرافی ، از برهم كنش های ویژه و اختصاصی بیولوژی برای جداسازی ذرات استفاده می كنیم .پیوند  آنزیم – سوبتسرا ، هورمون – گیرنده و یا آنتی ژن – آنتی بادی در این نوع از كروماتوگرافی استفاده می شود . اهمیت این تكنیك در قدرت بالای انتخاب آن است . در آزمایشگاه از این روش برای جداسازی هموگلوبین های گلیكوزیله (ستون فنیل برونات - phenyl boronate  columns ) ولیپوپروتئین های LDL و VLDL (ستون هپارین) استفاده می شود . همچنین از این روش برای تهیه پروتئین ها و آنتی بادی ها در مقادیر كمی زیاد برای مقاصد تحقیقاتی بهره می بریم .


http://lab-sciences.blogfa.com




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: کروماتوگرافی ،
آخرین ویرایش: - -

تشخیص آزمایشگاهی سو استعمال مشروبات الکلی | Alcohol Abuse

1391/02/13 09:08

نویسنده : شهرام قاسمی
ارسال شده در: تجهیزات پزشکی ، بیوشیمی ،

تقریبا ۲۰درصد بیماران مراقبت اولیه در آمریکا مشروبات الکلی  (اتانول) مصرف می کنند که در سطح مضر برای سلامتی هست . در کشور ما هر چند که بنابه شرع و قانون رسما استفاده از چنین مشروباتی حرام هست ولی بازهم از نظر آزمایشگاهی باید چنین افرادی را تحت نظر بالینی و مانیتورینگ قرار داد که در ادامه بحث خواهیم کرد . این نوع سو استعمال در حدود ۲۰ تا ۳۰ درصد افراد پذیرشی در بیمارستان های امریکا را شامل می شود و اکثر انها معمولا جوانان هستند و هر دو جنس زن و مرد را شامل می شود . الکل اثرات بسیار سمی بر روی سیستم گردش خون و کبد ها دارد . الکل آنزیم های کبدی را تحت تاثیر قرار می دهد و ممکن هست در پی اسیب کبدی آنها را افزایش دهد .همچنین تولید البومین توسط کبد را کاهش می دهد . الکل برای سلول های پیشساز گلبول های قرمز سمی هست و ممکن هست مرفولوژی انها را تحت تاثیر قرار دهد . مقدار (disialo-, monosialo-, asialo-transferrin) ایزوفرمهای دی سیالو ، مونوسیالو و َسیالو ترانسفرین ، در حالت نرمال کم و یا غیر قابل اندازه گیری  هست ولی در سو استعمال الکل میزان این Carbohydrate deficient transferrin ، افزایش میابد .

 

اثرات مضر و عوارض الکل بر روی بدن

نمود بالینی :

ممکن هست خود را به صورت مسمومیت حاد - سخن گفتن بریده بریده - کاهش هوشیاری و یا حتی کما نشان دهد . از عوارض مصرف زیاد می توان به تاکی کاردی ، لرزش ، تب ، تهوع ، بی خوابی ، عرق کردن ، هذیان گفتن ، روان پریشی ، توهم و .. را می توان نام برد . سندروم Wernicke-Korsakoff syndrome را هم می توان از اثرات القائی الکل در کمبود تیامین نام برد . اتاکسی و اختلال در یادگیری و شناخت هم یکی دیگر از عوارض سو استعمال مصرف الکل است . به عوارض فوق باید سیروز کبدی ،پانکراتیت ، آنمی مگالوبلاستیکی ، آسیت ، کواگلوپاتی (کمبود ویتامین کا - به ویزه فاکتور های ۲- ۷ - ۹ - ۱۰ و واریس های مری را هم باید اضافه کرد ... در کل سمه !!!

 

تشخیص آزمایشگاهی

در بخش قبلی سواستعمال را معرفی کردیم و عوارض سمی و خطرناک آنها را با هم بحث کردیم در این بخش به نحوه تشخیص مصرف الکل با توجه به آزمایشات و روش های تشخیصی در ازمایشگاه می پردازیم ! اما در اول باید بگوئیم که چه زمانی ما باید این روش های تشخیصی را انجام دهیم :

  1. سوء ظن به استعمال الکل
  2. ترومای مربوط به آسیب
  3. مانیتورینگ بیماریی که تحت درمان استعمال الکل هست .

چه معیارها و آزمایشاتی می تواند شما را راهنمائی کند :

Gamma glutamyl transferase (GGT) - گاما گلوتامیل ترانسفراز
Mean corpuscular volume (MCV) - میانگین حجم گلبول های قرمز
HDL cholesterol - کلسترول خوب
Aspartate aminotransferase (AST)
Alanine aminotransferase (ALT)

تست های آزمایشگاهی

  • آزمایش CBC - میزان MCV میتواند ماکروسیتوز بودن را نشان دهد
  • کاهش خفیف در میزان ویتامین B12  و فولات
  • بیماری های کبدی
  • مصرف همزمان دخانیات و کم کاری تیروئید

تست های مربوط به عملکرد کبد

دو آمینو ترانسفراز مهم کبدی یعنی AST و ALT

  • بالا بودن نسبت AST/ALT از دو ، نشان دهنده مصرف الکل خواهد بود
  • ممکن هست این دو آنزیم افزایش نیابند چون اختصاصی و حساس نیستند .
  • آنزیم ALT اختصاصا برای آسیب کبدی هست ولی آنزیم AST  ممکن است علاوه بر بیماری های کبدی در آسیب های ماهیچه ی  اسکلتی و قلبی (کاردیاک) افزایش یابد .

آنزیم GGT

  • حساس و اندیکس کم خرجی هست !
  • حتی مصرف کنندگان کمتر هم به ویژه مردان ، دارای مقدار بالایی از این آنزیم هستند .
  • شاید در مصرف کنندگان جوان دارای حساسیت کمتری باشد .
  • اختصاصی سوئ استعمال الکل نیست بلکه ممکن است در کبد چرب غیر الکلی ، مسمویت داروئی و یا سایر بیماری های کبدی افزایش یابد .
  • مقدار ان وابسه به سن هست و در افراد تا ۲-۳ هفته هم قابل شناسایی هست .

 


علاوه بر تست های فوق تست های حساس و مهم دیگر را هم می توان نام برد که از مهمترین انها می توان به اندازه گیری CDT ، و یا اندازه گیری اتیل گلوکورونیک در ادرار اشاره کرد . برای مثال اتیل گلوکورونیک ادرار اندیکس بسیار مهمی برای مصرف الکل در طول ۱ - ۷ روز قبلی هست و همچنین CDT  برای بررسی سو مصرف مزمن مورد استفاده قرار می گیرد .


 

 همچنین برخی از تست های غیر اختصاصی هم هست که در زیر به آنها اشاره می کنیم :

شمارش پلاکت در آزمایش CBC به این علت که در 30 درصد افرادی که سوء استعمال الکل را دارند ترومبوسیتوپنی (thrombocytopenia) دیده می شود . همچنین اوضاع عادی فرد به سرعت بعد از مصرف الکل به حالت نرمال بر می گردد . مقدار HDL در افرادی که به صورت چند روز و به صورت مرتب مصرف می کنند افزایش میابد و بعد عدم مصرف در طول 1 تا 2 هفته کاهش میابد . میزان فریتین با مصرف کم الکل افزایش میابد . میزان البومین هم اگر باعث بیماری شدید کلیوی شدید کاهش میابد . میزان اورات هم با مصرف کم الکل افزایش را نشان می دهد . میزان ایمونوگلوبین آ (Immunoglobulin A) هم در مصرف مزمن افزایش میابد .

تشخیص افتراقی :

یک علوم آزمایشگاهی (مثل خودم)  باید سوء مصرف الکل یک فرد را با سایر بیماری هایی که دارای چنین علائمی هستند تشخیص افتراقی دهد . برخی حالاتی که با این سوئ استعمال باید تشخیص افتراقی داده شوند عبارت است از :

سمیت حاد ناشی از الکل - Acute alcohol intoxication

  • آنسفالوپاتی متابولیکی
  • سکته مغزی
  • سپسیس
  • مصرف بیش از حد دارو

سمیت مزمن ناشی از الکل - Acute alcohol intoxication

  • هپاتیت مزمن نوع B , C
  • کبد چرب غیر الکلی
  • بیماری متابولیکی کبدی مانند بیماری ویلسون
  • پانکراتیت مزمن
  • سیروز کبدی

غربال گری




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: تشخیص آزمایشگاهی سو استعمال مشروبات الکلی | Alcohol Abuse ، Alcohol Abuse ،
آخرین ویرایش: - -



تعداد کل صفحات : 5 1 2 3 4 5
Check Google Page Rank

تصویر ثابت