تبلیغات
مقالات مهندسی پزشکی ، برق ، الکترونیک ،علوم پایه ، علوم آزمایشگاهی ، پزشکی،روانشناسی - مطالب ازدواج و خانواده

گفتگو با کودکان درباره جنسیت

1389/07/25 12:21

نویسنده : شهرام قاسمی
ارسال شده در: مهارت های زندگی ، روانشناسی ، مسائل جنسی در خانواده ، ازدواج و خانواده ، دانستنیهای پزشکی ،

گفتگو با کودکان درباره جنسیت


کودکانی که به تازگی راه افتاده و به‌اصطلاح تاتی‌ تاتی می‌کنند، بیشتر اوقات زمانی که برهنه هستند؛ چه زمان شستشو در حمام و چه در حال تعویض لباس‌هایشان اندام جنسی خود را لمس می‌کنند.

طرح سئوالاتی از جانب کودکان درباره مسائل مربوط به جنسیت، یکی از ظایف مهمی است که اکثر والدین از پاسخ دادن به آن بیم دارند و در مواقعی نیز ناخرسندی خود را در برخورد با این سئوال‌ها ابراز می‌نمایند. برخی هم سکوت اختیار کرده و یا طفره می‌روند. در هر حال نباید اصل موضوع به ورطه فراموشی سپرده شود، بلکه باید با ارائه پاسخ مناسب به سئوالاتی که ذهن کودک را در رابطه با جنسیت مشغول نموده است راهکارهای لازم را به‌منظور تربیت، حفظ حرمت و کنترل احساسات پاک، سالم و بی‌آلایش آنان در مواجهه با این‌گونه مسائل اتخاذ کرد.
● کنجکاوی کودکان نسبت به موضوع جنسیت از چه زمانی شروع می‌شود؟
درک این واقعیت که کودکان نیز هم‌چون دیگر انسان‌ها از تمایلات جنسی برخوردار می‌باشند، برای والدین سخت و دشوار می‌نماید. همان‌گونه که کودکان از درک مفاهیم مربوط به احساسات و روابط جنسی والدینشان عاجز و ناتوانند به‌همان نسبت نیز شناخت والدین از دیدگاه‌های فرزندشان به این مسائل گنگ و مبهم است. هرگز نباید از نظر دور داشت که کودکان درباره ساختار اندام بدنشان کنجکاو هستند. بدیهی است که درباره آن از والدین و یا نزدیکان خود سئوالاتی بکنند.
● کودکان چه نوع رفتار جنسی‌ای را از خود بروز می‌دهند؟
کودکانی که به تازگی راه افتاده و اندام جنسی خود را لمس می‌نمایند، احساس شرم و حیاء نمی‌کنند و از آن‌جا که برای کودکان لمس نمودن اندام بدن خوشایند می‌باشد. پس والدین نباید واکنش تندی نسبت به این رفتار کودکان از خود نشان دهند که آنان را دچار شرمساری و سرزنش گردانند، زیرا به لحاظ سنی عمل آنها توجیه‌پذیر است. اما اگر به‌تدریج و با افزایش سن ملاحظه شود که فرزند آنان به نوعی انجام تکالیف و فعالیت‌های روزمره خویش سرباز می‌زنند و نشانه‌هائی از پریشانی‌، نگرانی، استرس، گوشه‌گیری و پرخاشگری از خود بروز می‌دهد، والدین می‌بایست او را بیشتر از جنبه ارتکاب خودارضایی زیر نظر گرفته و مراقبت نمایند، زیرا در آینده چنین کودکانی بیشتر مورد سوء‌استفاده‌های جنسی قرار می‌گیرند.
● توصیه می‌گردد که تا حدودی نام اصلی و واقعی اندام‌های جنسی مورد استفاده قرار گیرد:
از هنگامی که کودک سه ساله می‌شود بهتر است که اولیاء استفاده از کلمات صحیح کالبدشناسی را برای نامیدن اندام تناسلی و جنسی کودک استفاده و اسامی مورد پذیرش را با توجه به شرایط سنی کودک خویش به وی آموزش دهند زیرا وقتی که کودک می‌تواند تلفظ صحیح یک کلمه را بیان کند، دلیل ندارد والدین از به‌کار بردن آن کلمه اجتناب ورزند. واژه‌هائی مانند نر، ماده، آلت مردانه، واژن، مهبل و غیره متناسب با سن کودک باید به‌عنوان یک حقیقت محض و بدون اشارات و اصطلاحات نامتجانس توسط والدین آشکار گردد.
● در واکنش به این سئوال کودکان که آنها چگونه و از کجا به دنیا آمده‌اند، چه پاسخی می‌دهید؟
در برخورد با سئوالاتی از این قبیل، شما می‌توانید با شرح مختصری دربارهٔ چگونگی تبدیل یک شکوفهٔ درخت به میوه، تخم‌مرغ به جوجه، غنچه به گل و نظیرآن را آغاز کنید و در ادامه ضمن این‌که به محدودهٔ شکم خود اشاره می‌نمائید، به او توضیح دهید که نوزاد از یک نطفه (هسته) که در رحم مادر قرار گرفته است شروع به رشد و نمو کرده و پس از مدت معینی زندگی در آن جا، از محل مخصوصی از بدن مادر که واژن نام دارد خارج می‌شود. در این‌جا لازم نیست که به رابطه زناشوئی و یا شیوه تخمک‌گذاری و لقاح اشاره نمائید، زیرا کودکان قادر به درک صحیح از احساسات و عواطف عاشقانه نبوده و آن‌را به‌خوبی درک نمی‌نمایند. به‌ این مختصر اکتفا نمائید که برای مثال هنگامی که پدر و مادر وی به یکدیگر علاقه‌مند شدند تصمیم گرفتند که برای همیشه نزد یکدیگر بوده و هم‌دیگر را دوست داشته باشند، از یکدیگر جدا نشوند، غمخوار یکدیگر باشند و ... و با طرح چنین موضوعاتی به کودک بفهمانید که او حاصل علاقهٔ پدر و مادر خویش به یکدیگر است. هم‌چنین به او بگوئید که وی در آغاز موجودی ابتدائی، بسیار کوچک و ریز بوده که به‌تدریج در شکم مادر تغذیه نموده و پس از تکمیل شدن از آن‌جا خارج شده است. با چنین شیوه‌ای اغلب کودکان زیر شش سال پاسخ سئوال خود را دریافت کرده و قانع خواهند شد. البته استفاده از تصاویری که در این زمینه تألیف و طراحی شده است می‌تواند کمک شایانی به درک صحیح مسئله و رفع ابهامات به‌و‌جود آمده در ذهن کودک بنماید. بدیهی است زمانی که به سئوالات کودکان به درستی و بدون پرده‌پوشی پاسخ می‌دهید، رضایتمندی آنها را از شنیدن آن اطلاعات هر چند مختصر و مفید، ملاحظه خواهید نمود.
● اگر مشاهده نمائید که کودکتان با کودک دیگری مشغول  ”دکتر بازی“ بوده و اندام جنسی خود را به یکدیگر نشان می‌دهند، چه واکنشی از خود نشان خواهید داد؟
کودکان ۳ تا ۶ ساله علاقه بسیاری به بازی ”دکتر بازی“ دارند و در این حال والدین با شنیدن و یا ملاحظه چنین رفتاری، واکنشی افراطی در مقابل آنان از خودشان می‌دهند. در این موقع تنبیه بدنی شیوه مناسب برای برخورد با این عمل آنان نبوده و در خیلی اوقات حضور به موقع والدین می‌تواند عامل بازدارنده‌ای برای مقابله و جلوگیری از تکرار این چنین رفتاری به شمار آمده و مؤثر واقع گردد. والدین بدانند که این رفتار کودکانه بی‌بندوباری جنسی محسوب نمی‌شود و تصور این‌که این‌چنین رفتاری کودکان آنان را به بی‌قیدی در امور جنسی رهنمون می‌نماید کاملاً بی‌اساس است. بهتر است والدین بدون قیل و قال، توجه کودک را به فعالیتی دیگر معطوف نموده و با او به گفتگو بپردازند و به طفل خود توضیح دهند که اگرچه او تمایل و علاقه‌ای به شناخت اندام دوست خود دارد ولیکن وی در حال رشد سنی بوده و به‌تدریج جسم او بزرگ‌تر می‌شود و به طور کلی از انسان‌ها انتظار می‌رود که همیشه به‌خصوص در مقابل دیگران، جسم برهنه خود را از دیگران پوشیده و محفوظ نگه دارند. بدین طریق شما بدون این‌که احساس شرم و گناه را به او القاء نمائید، در این خصوص برای کودک خود محدودیتی ایجاد کرده‌اید. با توجه به سن کودک با او درباره تما‌س‌های خوب و زشت به گفتگو بپردازید. به او بگوئید که جسم او متعلق به اوست و حق مسلم اوست که، آن را پوشیده و محفوظ نگه داشته و بدون رضایت و خواست وی هیچ‌کس حتی پدر و مادر حق ندارند که هیچیک ازاندام او را لمس نمایند. کودک خود را توجیه گردانید که اگر کسی بدون رضایت او و یا به اجبار قصد لمس جسم او را نماید و یا به هر دلیلی باعث آزار و ناراحتی او گردد، وی وظیفه دارد که از این عمل امتناع و اجتناب نموده و سریعاً موضوع را با والدین خود در میان بگذارد.
● چه زمانی برای گفتگو درباره موضوعات و حقایق مربوط به مسائل جنسی مناسب است؟
آموزش و ارائه اطلاعات لازم درباره جنسیت به کودکان نباید فقط یکبار برای همیشه صورت پذیرد. این آموزش و یادگیری یک فرآیند دائمی است و می‌بایست کودک در طول زندگی و به اقتضای سن و موقعیت اجتماعی خود آن‌چه را که نیاز به آموختن دارد فراگیرد. اگر کودک شما در مورد مسائل جنسیت و اندام‌های جنسی و غیره سئوالی نمی‌پرسد، بدین معنا نیست که شما هم این موضوعات را به کلی نادیده بگیرید. از حدود سن ۵ سالگی شما می‌توانید کتاب‌هائی را که به‌صورت علمی و با رعایت تمام جوانب اخلاقی تدوین گردیده، به فراخور سن کودکتان انتخاب و به او معرفی و وی را در این زمینه راهنمائی نمائید. شاید یافتند کلماتی در خور و بدون اشاعهٔ فرهنگ مبتذل برای این‌چنین موضوعی مشکل به‌نظر آید اما با مطالعه کتب مفیدی که در این زمینه به نوشته شده است این کار چندان مشکل نخواهد بود.
● از چه سنی می‌بایست از برهنگی کودک در منزل جلوگیری کرد؟
هر خانواده موازین و اصول خاصی را برای رعایت برهنگی، حفظ عفت و خلوت خود در نظر دارد. هر چند معیار ارزش‌ها در خانواده‌ها متفاوت است، اما آموزش نکات مربوط به رعایت مسائل جنسی به کودکان از اهمیت خاصی برخوردار می‌باشد. باید به والدین آموخت که همگی به‌طور یکسان و در یک سطح محدود و مبتنی بر حقایق دربارهٔ مسائل مربوط به جنسیت با کودکان خود گفتگو و به آنها آموزش‌های لازم ارائه نمائید، به‌طوری‌که کودکان در یک معاشرت پنهانی مرتکب اعمال خطا و جرم‌خیز نگردند.
● والدین ازچه زمانی می‌توانند به آموزش مسائل مربوط به جنسیت بپردازند؟
والدین باید روند آموزشی مسائل مربوط به جنسیت را قبل از شروع دوران مدرسه آغاز نمایند. معرفی و آموزش مسائل جنسی که مقید به آداب و رسوم و ادیان گوناگون باشد، در کلاس‌های درس متفاوت است. لازم است اولیاء هر از چندگاهی این مطالب را در منزل و بر اساس موازین اخلاقی و در سطح دروس آموخته شده در مدارس با کودکان خود مرور نمایند. باید توجه داشت که مدارس بیشتر گرایش به آموختن مراحل علمی و عملی این مسائل بر اساس متون تدوین شده را دارند و در این‌جاست که وظیفه خطیر و مهم والدین در آموزش ارزش‌های والای انسانی هویدا می‌گردد.
● در چه سنی باید با دختران درباره قاعدگی گفتگو کرد؟
دختران باید از حدود سن ۸ سالگی اطلاعاتی را درباره قاعدگی دریافت نمایند و در مدارس نیز ممکن است به طور خلاصه اشاراتی به آن شده باشد. کتاب‌های آموزشی مفیدی نیز در این زمینه به چاپ رسیده است و مادران می‌توانند تجارب اولین دورهٔ قاعدگی خویش و مسائل روحی، روانی و جسمانی حاصل از آن‌را به دختران خود انتقال دهند و به آنان یادآور شوند که قاعدگی یک پدیدهٔ طبیعی در دختران و بانوان بوده و مانند سایر مسائل مربوط به ارگانیسم کالبد آنان است و نباید موجب نگرانی گردد.




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: گفتگو با کودکان درباره جنسیت ،
آخرین ویرایش: - -

هویت و رشد اجتماعی کودکان

1389/07/25 12:21

نویسنده : شهرام قاسمی
ارسال شده در: مهارت های زندگی ، روانشناسی ، مسائل جنسی در خانواده ، ازدواج و خانواده ، دانستنیهای پزشکی ،

هویت و رشد اجتماعی کودکان

 

کودکان در دوران کودکی ، کم کم درک می کنند چه کسی هستند و چه موقع و مقامی در جامعه خود دارند. آنان الگوهای کنش متقابل اجتماعی پایداری با دیگران تشکیل می دهند و قواعد اجتماعی و اخلاقی فرهنگ خود را در هم ادغام می کنند و آن را به صورتی در می آورند که بتوانند به کمک آن به رفتار خود نظم دهند . هنگامی که کودک به اواخر دوران ابتدایی می رسد آن حس اولیه او از خویشتن به صورت شبکه پیچیده و نسبتا ثابتی ار ادراکات و احساسات در می آید. در کودک به عنوان یک دختر یا یک پسر ویا عضوی از اعضاء گروهی اجتماعی  یا قومی حس هویت ایجاد می شود .آغاز حس همدلی و تسلط بر خود که در سالهای  نو پایی آشکار بود از جنبه های عمده شخصیت و رفتار کودک در دوران کودکی می شود .
کودکان در باره جهان پیرامون خود ، آدمهایی که میبینند ، ارتباط بین مردم ، و گروه هایی که در آن شرکت می کنند چه استباطی دارند ؟ و چگونه بین عملکرد  شناختی اجتماعی و رفتار های اجتماعی ارتباط بر قرار می شود ؟ اینها سئوالاتی اساسی است که در حوزه رشد شناختی اجتماعی مطرح می شود .
مطالعه شناخت اجتماعی در سالهای اخیر توجه بسیاری از روانشناسان را به خود جلب کرده است ، زیرا آنان تشخیص داده اند که واکنشهای عاطفی و اجتماعی کودکان تا حدودی بستگی دارد به اینکه چگونه می اندیشند. 

اگر بخواهیم تعریف کلی تری بیاوریم باید بگوییم که شناخت اجتماعی به ادراک ، تفکر و استدلال در باره انسانها و روابط انسانی اطلاق می شود . بررسیهای مربوط به رشد اجتماعی شناختی بر دانش و فهم کودکان در باره جهان اجتماعی _ مردم ،خود و روابط اجتماعی _ تاکید دارد.
بطور کلی می توان گفت که تفکر اجتماعی کودکان از جهات مختلفی که وابسته به هم است رشد می کند. ( الف ) «از سطح به عمق « یعنی از ظواهر تا در نظر گرفتن خصوصیات پایدار تر  مثلا ،از در نظر گرفتن جذابیت دوستان تا تا قضاوت در باره انگیزشهای شخصی  ( ب ) ساده اندیشی تا تفکر پیچیده ، یعنی از تمرکز بر یک جنبه موضوع یا مسئله ( تمرکز ) تا در نظر گرفتن جنبه های مختلف به طور همزمان  ( ج ) از خشک اندیشی تا انعطاف پذیری ، از توجه به خود و وضعیت فعلی تا توجه به رفاه دیگران و آینده ، ( د ) از تفکر عینی به تفکر انتزاعی ، و ( ه ) از افکار پراکنده و گاهی بی ثبات تا افکار منسجم و با نظام و سازمان یافته .

آغاز زندگی
رشد انسان از آن زمان شروع می شود که یک سلول اسپرم پدر به دیواره تخمک مادر نفوذ کند . باروری تخمک از طریق اسپرم فر آیند پیچیده ای به دنبال داردکه به آن «میتوز » می گویند . در این فرآیند تخمک بارور شده اصلی تقسیم می شود و سپس به تقسیمات فرعی تقسیم می شود و آنقدر این تقسیم ادامه می یابد تا هزاران سلول بـه وجود آید . به تدریج ، همچنان که این فر آیند ادامه دارد ، گروهی از سلولها وظا ئف بخصوصی به عنوان بخشی از سیستم عصبی ، استخوانبندی ، ماهیچه یا گردش خون و غیره به عهده می گیرند . جنین که در ابتدا به نظر می رسد توپی است که به تدریـج بزرگ می شود کم کم شکل می گیرد و سر ، چشم ، بدن ، بازو و پا آغاز به پیدایش می کنند . تقربیا 9 ماه پس از لقاح ، نوزاد آماده تولد می شود.

تاثیرات مخصوص ژنتیکی کودکان در باروری
1_ خصوصیات جسمانی  ،مثل رنگ مو ، چشم و پوست      2_ هوش    4 _اختلالات ذهنی
4 _اختلالات ذهنی              5 _ویژگی های شخصیتی


تشخیص افراد از اشیاء
هر چند از اصول رشد شناختی برای کودک هر دو جهان اجتماعی و مادی به کار می رود  کودکان از همان آغاز می دانند که اشیای جاندار از بی جان متفاوتند . ظاهرا از دیگران انتظار کنش متقابل دارند و از اشیا ندارند. کودک خصوصیاتی که افراد را از اشیای بی جان متمایز می کند . مانند توانایی حرکت مستقل و داشتن حس را تشخیص می دهد . کودک 24 ماهه وقتی می بیند صندلی به خودی خود حرکت می کند حیرتزده می شود ولی از دیدن حرکت یک آدم حیرتی نمی کنند .

استباط کودکان از دیگران
می خواهیم ببینیم که کودکان از مردم ، خودشان و دیگران ، چه استنباطی دارند ، از دوستی ، روابط اقتدارگرایانه و سایر کنشهای اجتماعی چه می فهمند . بعضی مردم می گویند که همه به نوعی روانشناس هستیم . همه ما در باره شخصیت ، انگیزش و الگوهای رفتاری نظریه هایی داریم . علت یابی یکی از انواع آن است ، ولی انواع دیکری نیز وجود دارد . همچنان که کودکان بزرگ می شوند به تدریج از دیگران اسنتباطی پیدا می کنند . کودک از سال دوم زندگی به خود آگاهی دست می یابد. تقریبا در 18 ماهگی کودکان صورتهای خود را تشخیص می دهند . و وقتی اسمشان را می گوییم تصویر خود را نشان می دهند. در دوران کودکی در کودکان این حس ایجاد می شود که چه کسی هستند و در کجای جامعه جای دارند . حس اولیه ای که کودک از خود دارد زمانی که به اواخر دوره ابتدایی می رسد به صورت شبکه ای از احساسات و استنباطات کودک از خودش  در می آید که ثابت و نسبتا پیچیده است .
وقتی از کودکمان می خواهیم تا بهترین دوست خود ، معلم محبوب یا همسایه ای را توصیف کند کودکان زیر 7سال معمولا خصوصیات بیرونی و عینی مانند ، نام ، خصوصیات جسمانی ، متعلقات و رفتارآشکار را نام می برند. آنان همچنین صفات ارزشی مانند خوب ، بد ، بد جنس و خوش جنس را غالبا بکار می برند
 در حدود 8 سالگی به نحو فزاینده ای صفات انتزاعی را که مربوط به خصوصیات رفتاری و روان شناختی و اعتقادات ، ارزشها و نگرشهاست به کار می برند.
کودکام 12 تا 14 سالگی به هنگام توصیف دیگران کمتر از روابط خود با آنان را در نظر می گیرند. همچنین نو جوانان از واژه هایی که جنبه کیفی دارند مانند گاهی اوقات و کاملا بیشتر استفاده می کنند و این بدین معناست که می فهمند که خصوصیات ثابت و مطلق نیستند.
بزرگسالان و کودکان بزرگتر معمولا رفتار دیگران را به خصوصیات ثابت آنان نسبت می دهند . ولی اعمال خود را ناشی از عوامل موفعیتی می دانند.

الگویابی جنسیتی و هویت
آنچه هویت کودک را می سازد تا حدودی شامل آگاهی او از طبقه بندی های اجتماعی ای است که فرهنگی مقرر کرده و نیز پذیرفتن این طبقه بندی هاست و تا حدودی نیز شامل خصوصیات فردی است که کودک آن را مستقلا می گیرد. غالبا اولین سوالی که در مورد یک بچه می پرسند این است که«پسر است یا دختر »؟ در فرهنگ ما و سایر فرهنگها مجموعه ای از علایق ، خصوصیات شخصیتی و رفتارها «زنانه » یا «مردانه » تلقی می شود . کودکان از همان آغاز که هنوز خیلی کوچکند این معیارهای  فرهنگی را می آموزند و کسب می کنند.

رشد الگو یابی جنسیتی
کودکان بین سنین 18 ماهگی و 3 سالگی در باره هویت جنسی ، شناختی دست کم ناقص ، کسب می کنند . آنان می آموزند که خود و دیگران را به عنوان زن یا مرد طبقه بندی کنند. ثبات جنسیت عبارت است از درک کودک از اینکه جنسیت با گذشت زمان تغییر می کند و با وجود تغییر در لباس ، نوع فعالیت یا سایر خصوصیات سطحی جسمانی ثابت می ماند . کودکان تا 5 یا 6 سالگی بطور کامل ثبات جنسیت را درک نمی کنند .مثلا کودکان پیش مدرسه ای گاهی می گویند اگر پسر پیراهن بپوشد و با عروسک بازی کند دختر می شود . علاوه بر این کودکان خردسال برای تشخیص پسر ودختر به تفاوت آلتهای تناسلی توجه چندانی ندارند .
کودکان از سنین اولیه رفتار الگویابی جنسیتی دارند . در 2 سالگی اسباب بازیهایی انتخاب می کنند که با قالبهای جنسیتی آنان تناسب داشته باشد . کودکان غالبا فعالیتها و نقشهایی را ترجیح می دهند که برای جنس خودشان پذیرفته شده است ، البته همیشه چنین نیست آنقدر که پسر ها مجذوب فعالیتهای پسرانه می شوند دخترها مجذوب فعالیتهای دخترانه نمی شوند . در حقیقت ، بسیاری از دختران خرد سال از بازیهای پسرانه لذت می برند .بخصوص در سن دبستان ، از آنجا در بیشتر جوامع نقش مردانه موقعیتی بهتر از نقش زنانه دارد ، پسران و دختران غالبا مجذوب چیزهایی می شوند که مردانه تلقی می شود.

الگو یابی جنسیتی از کجا آغاز میشود
 بر طبق نظریه روانکاوی کودکان الگویابی جنسیتی را از طریق فرایند همانند سازی با پدر یا مادر از سن 4 یا 5 سالگی آغاز می کنند . آنان خصوصیات شخصیتی زنانه یا مردانه والدین را درونی میکنند و بسیاری از ارزش ها و خصوصیات آنان را کسب می کنند.

تربیت کودک بدون در نظر گرفتن جنسیت
از همان آغاز به کودکانمان بیاموزیم که جنسیت یک واقعیت زیست شناختی است و آنچه جنسیت را مشخص می کند قابلیت تولید مثل و ساختمان بدن است . والدین می توانند تاکید کنند که آلت تناسلی تعیین کننده جنسیت افراد است نه لباس و رفتار . بسیاری از والدین از اینکه مستقیما در مورد این مسائل حرف بزنند پرهیز می کنند . ولی بحث در باره این مسائل به کودک کمک می کند تا بفهمد اهمیت پسر یا دختر بودن در چیست .والدین می توانند علاوه بر آموختن این مسئله که بیولوژی تعیین کننده جنسیت است با این مسئله به این طریق مقابله می کنند که بعضی از چیزهایی را که کودکان در باره قالبهای جنسیتی از فرهنگ بزرگتر ها دریافت می کنند تغییر دهند. می توان کتابهایی برای کودکان تهیه کرد و در باره آن با کودکان وارد بحث شد . والدین می توانند به این نکته اشاره کنند که خیلی عجیب است که در داستانها همیشه زنان احتیاج به کمک دارند و مردان ماجراجویی می کنند


منبع : رشد و شخصیت کودک
پاول هنری ماسن      جرم کیگان   آلتا کاروت هوستون   جان جین وی کانجر
تهیه و تنظیم : سیمین رادفر




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: هویت و رشد اجتماعی کودکان ،
آخرین ویرایش: - -

خانواده‌ و مسائل‌ جنسی‌ كودكان‌

1389/07/25 12:21

نویسنده : شهرام قاسمی
ارسال شده در: مهارت های زندگی ، روانشناسی ، مسائل جنسی در خانواده ، ازدواج و خانواده ،

خانواده‌ و مسائل‌ جنسی‌ كودكان‌


    
    
این‌ بدبختی‌ بزرگی‌ است‌ كه‌ فرزندان‌ ما در اثركمبود محبت‌ یا در قالب‌ محبت‌ خواهی‌ سر ازفساد و آلودگی‌ درآورند. می‌دانیم‌ كه‌ جستجوی‌محبت‌ در دختران‌ به‌ مراتب‌ بیشتر از پسران‌ است‌و به‌ همین‌ نظر امكان‌ فریب‌ خوردن‌ در آنان‌ بیشتراست‌. پس‌ ضروری‌ است‌ اعمال‌ محبت‌ والدین‌درباره‌ دختران‌ به‌ گونه‌ای‌ باشد كه‌ از یك‌ سو آنهارا كاملا ارضا كند و از سوی‌ دیگر نحوه‌ آن‌ به‌صورتی‌ نباشد كه‌ موجب‌ لغزشی‌ گردد. فراموش‌نكنیم‌ كه‌ تحریك‌پذیری‌ در نوجوانان‌ بیشتر ازكودكان‌ است‌، از آن‌ بابت‌ كه‌ آنان‌ در مرحله‌ای‌هستند كه‌ امیال‌ و آرزوهای‌ شان‌ در حال‌ تشكل‌ وتكوین‌ است‌ و میل‌ جنسی‌ در حال‌ بیدار شدن‌ واین‌ خود می‌تواند نقطه‌ حساسن‌ در زندگی‌شان‌ به‌حساب‌ آید، توجه‌ فرمایید به‌ دو مسئله‌ اشاره‌می‌كنیم‌:
    _ نقص‌ اخلاقی‌: محیط اخلاقی‌ در تربیت‌جنسی‌ كودكان‌ و نوجوانان‌ نقش‌ فوق‌ العاده‌ای‌دارد. در خانواده‌ یا مجمعی‌ كه‌ بی‌بند و باری‌مجاز باشد و ضوابط اخلاقی‌ اندیشیده‌ای‌ در آن‌جا حكومت‌ نكند، نیز در معاشرت‌هایی‌ كه‌ جنبه‌اخلاق‌ و انسانیت‌ مطرح‌ نباشد و افراد خود را دراعمال‌ غریزه‌ آزاد ببینند، زمینه‌ برای‌ لغزش‌فراهم‌تر است‌. همچنین‌ سوء تربیت‌ والدین‌ ومربیان‌، آزاد گذاردن‌ فرزندان‌ را در انجام‌خواسته‌های‌شان‌، بی‌توجهی‌ به‌ نوع‌ روابط ومعاشرت‌ آنها زمینه‌ را به‌ گونه‌ای‌ فراهم‌ می‌آوردكه‌ كودكان‌ از همه‌ امور و اسرار غریزی‌ سر درمی‌آورند و بعدها آن‌ را به‌ هر گونه‌ای‌ كه‌ بخواهنداعمال‌ می‌كنند. بررسی‌های‌ تجربی‌ نشان‌ داده‌اندبچه‌ هایی‌ كه‌ دچار فقر اخلاقیند، دید و نگاه‌شان‌،آمد و شد و معاشرت‌شان‌ ضابطه‌ و بند و باری‌نخواهد داشت‌، اما از طرفی‌ استعدادشان‌ درتحریك‌پذیری‌ بیشتر شده‌ و لاجرم‌ در معرض‌خطراتی‌ فوق‌العاده‌تر قرار می‌گیرند.
    _ كمرویی‌ و شرم‌: شرم‌ و آزرم‌ خوبست‌ ووجود حیا برای‌ زندگی‌ مسالمت‌آمیز فرد دراجتماع‌ ضروری‌ می‌باشد. ولی‌ آنها كه‌ به‌ علت‌تربیت‌ خانوادگی‌ یا محیط اجتماعی‌ نامناسب‌فوق‌العاده‌ با حیا و كم‌ جرات‌ بار آمده‌اند، بیشتر ازدیگران‌ لغزیده‌اند. كمرویی‌ بسیار، ممكن‌ است‌احساسات‌ فرد را به‌ سمت‌ خود بیدار كند و آنها رابه‌ ابراز رفتاری‌ ناسنجیده‌ در رابطه‌ با خودوادارد. شرم‌ و حیای‌ افراطی‌ از عوامل‌ رشداخلاق‌ نیست‌ كه‌ از آن‌ به‌ نیكی‌ یاد شود، زیرا انسان‌نیاز دارد در اجتماع‌ به‌ گونه‌ای‌ متعارف‌ ابرازوجود كند و رفتاری‌ متعادل‌ داشته‌ باشد. غرض‌این‌ است‌ افراد كمرو و بسیار با حیا از شنیدن‌ یك‌سخن‌ در این‌ رابطه‌ یا دیدن‌ یك‌ صحنه‌ ناروا بیشترتحریك‌ می‌شوند، از آن‌ بابت‌ كه‌ امكان‌ تخلیه‌هیجانات‌ یا بازگو كردن‌ آن‌ را ندارند و بر همین‌اساس‌ بیشتر در معرض‌ لغزش‌ و انحراف‌ جنسی‌هستند و بدیهی‌ است‌، مسئله‌ برای‌ آن‌ كس‌ كه‌ كاملابی‌حیا باشد، هم‌ بسی‌ شدیدتر از افراد كمروست‌.
    
    
هشدار به‌ والدین‌ و مربیان‌
    
    در این‌ جا لازم‌ می‌دانیم‌ تذكراتی‌ به‌ والدین‌ ومربیان‌ دهیم‌، كه‌ صورت‌ هشداری‌ برای‌ آنان‌داشته‌ باشد و آن‌ این‌ كه‌ گمان‌ نكنند فرزندشان‌كودك‌ هستند و خردسال‌ و این‌ رفتار برایش‌عارضه‌آفرین‌ نیست‌. گاهی‌ عادتی‌ غلط از دوران‌كودكی‌ یا سابقه‌ای‌ ذهنی‌ در این‌ رابطه‌ وضعی‌برای‌ فرد پدید می‌آورد كه‌ آینده‌ حیاتش‌ را به‌خطر خواهد انداخت‌. همچنین‌ در حفظ وصیانت‌ كودك‌ از خطر انحراف‌ كه‌ حاصل‌ آن‌ پاك‌ماندن‌ اندیشه‌، ذهن‌، عاطفه‌ و شرف‌ طفل‌ ازآلودگی‌ها است‌مفید می‌باشد. هر چه‌ درپیشگیری‌ها بیشتر و بهتر اقدام‌ شود، صیانت‌اخلاقی‌ برای‌ كودك‌ زیادتر است‌. غفلت‌ از وضع‌كنونی‌ سبب‌ خواهد شدكه‌ انحرافات‌ در سنین‌بعدی‌ ریشه‌ دار گردند آن‌ چنان‌ كه‌ امكان‌ اصلاح‌از دست‌ برود.
www.ksabz.net




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: خانواده‌ و مسائل‌ جنسی‌ كودكان‌ ،
آخرین ویرایش: - -

تكنیكهاى والدین براى پاسخ به سؤالات جنسى كودكان

1389/07/25 12:21

نویسنده : شهرام قاسمی
ارسال شده در: روانشناسی ، مهارت های زندگی ، مسائل جنسی در خانواده ، ازدواج و خانواده ، دانستنیهای پزشکی ،

تكنیكهاى والدین براى پاسخ به سؤالات جنسى كودكان

 

در گفتگــو با دكتــر فاطمه قاسم زاده

فریال طهماسبى - منبع : روانشناسی کودک

حساس بودن والدین نسبت به ویژگیهاى رفتار جنسى كودكان خود و اینكه چگونه و از چه سنى باید كودك خود را دراین زمینه آگاه كنند تا دركسب هویت جنسى خویش موفق باشند، محور بخش نخست گفتگو بود كه از نظر خوانندگان محترم گذشت. دكتر قاسم زاده در واپسین بخش این گفتگو به سایر موقعیتهایى اشاره مى كند كه در مواجهه والدین با كودكان و در خصوص رفتارهاى جنسى باید مورد تأمل و دقت قرار گیرد. این گفتگو را بخوانید.


* چنانچه پدر و مادرى پاسخ سؤالى را ندانند، باید چه برخوردى داشته باشند؟


نه تنها در مورد مسائل جنسیتى، ممكن است در زمینه دیگرى هم سؤال كنند كه پدر و مادر جوابش را ندانند. آنها مى توانند به صراحت و سادگى ابراز كنند كه نمى دانند و بگویید كه بیا با هم به سراغ كتابى برویم و جواب سؤالاتمان را بگیریم و یا با همراهى، او را به سمت مشاور یا معلمى راهنمایى كنند كه در این صورت، نوعى انعطاف پذیرى هم به بچه ها یاد مى دهیم كه اگر آنها هم چیزى نمى دانند، به دنبال اطلاعات غلط و منابع نادرست نروند. یكى از تكنیكهاى دیگر در موقعیتهایى كه والدین جواب سؤال را نمى دانند یا غافلگیر مى شوند، حفظ خونسردى است و سپس با تسلط به نفس خود، برگشت سؤال به طرف مقابل است كه مثلاً گفته شود كه خودت در این مورد چى فكر مى كنى؟ كه هم از این طریق میزان اطلاعات او را مى فهمیم و اینكه اطلاعاتش را از كجا به دست آورده و هم در آن زمان مى توانیم جوابى كه درخور نیاز و متناسب با سن او باشد، هرچند ساده بیان كنیم. آنچه توصیه مى شود، این است كه در این موقعیتها هیچگاه نباید دروغ گفت و یا سؤالى را سركوب كرد. والدین مى توانند تا حدى كه مى دانند، پاسخگو باشند و بقیه اطلاعات را به زمان دیگر موكول كنند.


* خانم دكتــــر! روشـــهاى ترساندن از رفتارهاى جنســـى و یا برخوردهاى سركوبگـــرانه یا حتى سهل گیـــرانه چه عواقبى مى تواند در پـــى داشته باشد؟


عواقب بسیار مضرى در پى دارد. وقتى كودك نیاز به گرفتن پاسخ خود را احساس كند و به نوعى با سركوب مواجه شد. او كه دست نمى كشد، وقتى كنجكاوى او ارضا نشد، به دنبال راههاى دیگر مى رود یا از همسالان خود مى پرسد و یا در شبكه هاى اینترنتى، اطلاعاتى به دست مى آورد و حالا اینكه چه اطلاعاتى و از چه طریق و به چه میزانى، خدا مى داند و این روش تأثیرات بسیار بدى بر شخصیت كودك مى گذارد؛ چرا كه ممكن است اطلاعات به دست آمده به هر طریق مناسب با نیازهاى سنى او نباشد و حتى در مواردى موجب بلوغ زودرس كودكان شود. به عبارتى هر پدر و مادرى باید بدانند كه اگر جواب سؤال كودكان را سركوب كنند و یا به تمسخر و خنده بگیرند، كودك به دنبال راه دیگرى جهت یافتن پاسخش مى رود.


یا در بسیارى از خانواده ها براى بازداشتن بچه ها از آگاهى در مورد ویژگیها و رفتارهاى جنسى از روشهاى ترساندن استفاده مى كنند كه اصلاً كارساز نیست. بخصوص در مورد دختران در هنگام ازدواج عواقب خود را نشان مى دهد. خیلى وقتها وقتى عدم برقرارى ارتباط درست از جانب زنان در زندگى خانوادگى پیگرى مى شود و به این نكته پى مى برند كه در دوران كودكى و نوجوانى، آنها را از چیزى ترسانده اند یا سؤالى یا كنجكاوى آنها در مورد رفتار و ویژگیهاى جنسى سركوب شده است. در واقع از كودكى یا نوجوانى، روابط و رفتارهاى جنسى را به عنوان یك تابوى بد و یك الگوى نادرست تلقى كرده اند، بنابراین روابط آنها با همسرانشان دچار اشكال مى شود. همانطور كه اشاره كردم، رفتارهاى جنسیتى در تمام عمر در زندگى ما نقش دارند و اگر در سن كودكى و نوجوانى به درستى آموزش داده نشود، خود را در بزرگسالى به صورت انحرافاتى ذهنى، روانى و جسمى نشان مى دهند.


* چنانچه پـــــدر و مـــادرى نسبت به گفتگــــو درباره اینگـــــونه رفتارها معذب باشند، چه باید بكنند؟


ببینید! این حالت در جوامع شرقى و به عبارتى سنتى مثل جامعه ما وجود دارد. مسائل جنسى با یك نوع منفى بودن، یك نوع بد بودن و زشتى یا حداقل صحبت در مورد آن، با یك نوع ممانعت درونى همراه است. بنابراین یك امر فرهنگى ـ اجتماعى است. ولى نباید چنین باشد و اگر والدینى چنین احساسى دارند، باید بدانند میان خصوصى بودن مسائل جنسى و ممنوعیت درباره گفت و گو در مورد آن، تفاوت وجود دارد. به عبارتى ما نباید هیچ ممنوعیتى چه از نظر اطلاعى كه خودمان مى خواهیم به فرزندان بدهیم و چه از نظر سؤالاتى كه بچه ها در این زمینه دارند، داشته باشیم. حتى اگر مسائلى هم پیشرس است و مورد كنجكاوى بچه ها قرار مى گیرد، نباید معذب بود و از پاسخ دادن اجتناب كرد و احساسات خود را مخفى نمود، بلكه والدین مى توانند در قدم اول اطلاعاتى ساده و كوتاه، متناسب با سن كودك به او بدهند و اطلاعات دیگر را به زمان دیگر وعده دهند، ولى بچه ها نباید از اینكه در مورد مسائل جنسى مى خواهند اطلاعات كسب كنند، احساس ناراحتى كنند و یا حس كنند كه پدر یا مادرشان از پاسخگویى معذب مى شوند.


البته باید به این نكته هم اشاره كنم كه مسائل جنسى یك مسائل خصوصى است. بنابراین به نوعى، باید به بچه ها بخصوص بزرگتر كه مى شوند، آموزش داده شود كه از نظر نوع سؤال و مكان سؤال باید رعایت كرده و هر سؤالى را در هر جایى از والدینشان نپرسند. در جامعه ما كه تا حدى سنتى است و حد و حدودهایى براى این مسائل وجود دارد، نباید این طور برداشت شود كه پدر و مادرها نیز در پاسخگویى به فرزندانشان در مورد مسائل جنسى معذب هستند. باید تمرین كرد و در عین حال هم از خصوصیات مراحل رشد آگاه شد. اگر هر پدر و مادرى خود را به انواع توانمندیها، چه از نظر محتوى سؤالات و چه از جهت مهارت در هدایت پاسخ مجهز كند و بپذیرد كه آگاهى فرزندان از ویژگیها، رفتارها و مسائل جنسى لازم و ضرورى است، دیگر معذب نخواهد بود.


* آمـــــوزش امور جنســــى شامل چه بخشهایى است؟


اكثر خانواده ها بر این باورند كه آموزش امور جنسى تنها در این خلاصه مى شود كه به كودكان آموزش دهند كه كودك چگونه متولد مى شود، اما شاید این ساده ترین بخش آموزش است. البته كه در هر سنى این امور و بخشها مى تواند متفاوت باشد. مثلاً در دوران كودكى، بچه ها جدا از اینكه اول هویت خودشان را مى خواهند بدانند، در مورد تفاوتهاى جنسى و آشنایى با بهداشت اندامهاى جنسى نیز كنجكاوند. به تدریج در سن بلوغ به دنبال بیشترین اطلاعات هستند. آموزش در مورد ساختار جسمى زن و مرد، حالتهاى عاطفى دوران بلوغ، بیماریهایى كه مربوط به مسائل جنسى است، وظایفى كه مربوط به جنسیتشان است، به عبارتى نقشها و تفاوتهاى مربوط به امور جنسى، خویشتندارى در امور جنسى، چگونگى برقرار كردن رابطه با دیگران و زیان جسمى و روانى است. یكى دیگر از مسائل دوران بلوغ كه بچه ها باید بدانند، روابط صحیح و درست بین دو جنس است. چون تا دوران كودكى، روابط معمولى است، روابط بین دختر و پسر از نظر جنسیتى، خیلى برایشان تفاوتى ندارد. ولى در دوران بلوغ، تمایل به برقرارى ارتباط خیلى بیشتر است و از آنجا كه این ارتباط طبیعى و ضرورى است، باید قبل از آن، یا در هنگام بلوغ، رفتارهاى جنسیتى درست و مناسب را بیاموزند. مثلاً مى توان در این سنین، از طریق فعالیتهاى گروهى و همكارى با هم، كه كاملاً هدایت شده باشد، نوع ارتباط سالم با یكدیگر را آموزش ببینند.


* شما به اهمیت سن بلــــوغ اشاره كردید، بهتــــرین شـــروع مكالمه براى آشنا كردن بچه ها با مسائل جنسیتى در این سن، چه مى تواند باشد؟


در سن بلوغ، فرض بر این است كه بچه ها، آن اطلاعات اولیه سن بلوغ را داشته باشند در واقع آنچه مهم است در ابتدا در این سنین، با تغییرات بلوغ آشنا شوند و همین صحبت از تغییرات بلوغ مى تواند شروع مكالمه و به تدریج محور صحبت باشند. اینكه گفته شود كه یك فرد در حین بلوغ، یك سرى تغییراتى از نظر جسمى، روانى و عاطفى كرده و خلق و خوى او تغییر مى كند. به عقیده من، حتى بهتر است شروع صحبت از این رفتارها باشد تا رفتارهاى جنسیتى. چرا كه اگر نوجوانى در آستانه بلوغ به خوبى این مرحله از رشدش را درك كند و به درستى این مسیر را طى كند تا به دوره جوانى برسد، یقیناً بهتر مى تواند خیلى از مسائل، ویژگى ها و رفتارهاى جنسیتى بعدى را درك كند و با آنها آشنا شوند. ولى آنچه در این قضیه مهم است، تدریجى گفتن آن است. والدین باید آگاه باشند كه نباید هیچ اطلاعاتى از جمله اطلاعات دوران بلوغ را یكدفعه به فرزند خود بگویند. بلكه به تدریج به مرور زمان و در وقت مناسب باید این اطلاعات ارائه شود. حتى در این سنین نیز مى توان از كتابهاى مناسب استفاده كرد. بدین صورت كه ابتدا مقدمه اى در مورد كتاب و موضوع آن گفته شده و توضیحاتى ساده و كوتاه داده شود. سپس كتاب را به او بدهند و سپس فرزند خود را از پاسخگویى به هر سؤالى كه هنگام مطالعه كتاب برایش پیش مى آید مطمئن كنند.


* آیا خانــــواده تنها از طــــریق گفتگو، طرح سؤال و یا پاسخ به پــــرسش مى تواند در آموزش رفتارهاى جنسیتـــى نقش بازى كند؟


خیر، تنها نقش خانواده را نمى توان محدود به همین زمینه ها دانست. خانواده به دو صورت نقش بازى مى كند. یكى به صورت مستقیم. یعنى همین زمینه ها كه شما ذكر كردید مثل طرح پرسش یا پاسخ به سؤالات فرزندان و دیگرى به صورت غیرمستقیم، و آن الگوهایى است كه ارائه مى دهد. مثلاً احترامى كه پدر و مادر براى هم قائلند، یك سرى ارزشهایى را به بچه ها منتقل مى كنند كه نه تنها در دوران كودكى بلكه در دوره بزرگسالى، در روابطشان با جنس مخالف تأثیرگذار است. از طرف دیگر این ارزشها در خانواده مى تواند، بینش بچه ها را نسبت به رفتارهاى جنسى و نقشهاى جنسیتى وسعت داده و تجربه هاى ارزشمندى در آینده كسب كنند.


* غیــــر از منبع خانــــواده، چه منابع دیگرى مى توانند در آگاه كـــــردن فــــرزندان در اینگونه مــــوارد مؤثر باشند؟


ببینید منابع آموزشى چون آمادگى، پیش دبستانى و مدارس مى توانند در صورت درست عمل كردن در این زمینه بسیار مفید باشند. بچه ها در مرحله آمادگى پیش دبستانى، یعنى زیر ۶ سال، فقط باید كنجاویهایشان برطرف شود و اگر درست رفع نشود، این كنجكاوى اذیتشان مى كند. در مهدكودك، میزان نیاز آنها كمتر است و در خیلى از كشورها مثل كشور سنتى ما، بر نقش مدرسه هم تأكید مى كند، چون وقتى مى بینند كه پدر و مادرها به دلایل مختلف عدم اطلاع یا ناتوانى در برقرارى ارتباط با فرزندان و صحبت در اینگونه موارد، از طرح چنین موضوعاتى ابا دارند، لذا در اینجا نقش مدرسه خیلى برجسته مى شود كه متأسفانه نظام آموزشى ما هم یك نظام بسته اى است. البته كه در سالهاى اخیر بهتر شده ولى اغلب تصور بر این است كه اگر اطلاعاتى بدهد، ممكن است این اطلاعات بیشتر ایجاد مشكل كند و درحالى كه اینطور نیست.


هرقدر دانش آموزان، اطلاعاتى در حد نیاز خودشان بیشتر داشته باشند، بهتر مى توانند مسائل و مشكلاتشان را حل كنند. من به خاطر دارم كه ۶ یا ۷ سال پیش، جزواتى تحت عنوان «بهداشت بلوغ پسران و دختران» را وزارت بهداشت با همكارى یونیسف تهیه كرد و به مرحله چاپ رسید كه آموزش و پرورش آنها را در مدارسى توزیع كند. چون یكى از راه هاى مؤثر در این سن این است كه از طریق كتاب، سؤالاتى براى آنها مطرح شود كه یا در خانواده و یا در مدرسه، به آنها پاسخ داده شود. ولى تا مدتها این كتابها توزیع نشد. چه از طرف برخى از مسؤولین آموزش و پرورش و چه از طرف برخى مدارس ممانعت مى شد. درحالى كه كتابها، كاملاً علمى تألیف شده بودند. و حال بعد از چند سال این توزیع صورت گرفته است. بنابراین نه تنها گاهى اوقات خانواده هاى ما سنتى است، بلكه نظامهاى آموزشى ما هم سنتى است. مثل مسأله ایدز كه یك زمانى، اصلاً اجازه طرح آن در مدارس نبود ولى بعد از مدتى كه متوجه شدند نمى توان در مقابل واقعیتها ایستاد و بچه ها را از این جریانات دور نگه داشت، آموزشهایى در زمینه ایدز در مدارس صورت مى گیرد. بنابراین درحال حاضر هم، یكسرى آموزشهایى در مورد مسائل جنسیتى ولى به صورت كلى و بیشتر در مورد بلوغ، بهداشت آن و تغییر خلق و خوى در این سنین داده مى شود. چرا كه نظام آموزشى ما به این نتیجه رسیده است كه هر نوع ممنوعیتى نتیجه معكوس خواهد گذاشت.



دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: تكنیكهاى والدین براى پاسخ به سؤالات جنسى كودكان ،
آخرین ویرایش: - -

گفتگو با كودكان درباره جنسیت

1389/07/25 12:20

نویسنده : شهرام قاسمی
ارسال شده در: مهارت های زندگی ، روانشناسی ، مسائل جنسی در خانواده ، ازدواج و خانواده ، دانستنیهای پزشکی ،

گفتگو با كودكان درباره جنسیت

 طرح سئوالاتی از جانب كودكان درباره مسائل مربوط به جنسیت، یكی از ظایف مهمی است كه اكثر والدین از پاسخ دادن به آن بیم دارند و در مواقعی نیز ناخرسندی خود را در برخورد با این سئوال‌ها ابراز می‌نمایند. برخی هم سكوت اختیار كرده و یا طفره می‌روند. در هر حال نباید اصل موضوع به ورطه فراموشی سپرده شود بلكه می‌بایست با ارائه پاسخ مناسب به سئوالاتی كه ذهن كودك را در رابطه با جنسیت مشغول نموده است راهكارهای لازم را به‌منظور تربیت، حفظ حرمت و كنترل احساسات پاك، سالم و بی‌آلایش آنان در مواجهه با این‌گونه مسائل اتخاذ كرد.

● كنجكاوی كودكان نسبت به موضوع جنسیت از چه زمانی شروع می‌گردد؟

درك این واقعیت كه كودكان نیز هم‌چون دیگر انسان‌ها از تمایلات جنسی برخوردار می‌باشند، برای والدین سخت و دشوار می‌نماید. همان‌گونه كه كودكان از درك مفاهیم مربوط به احساسات و روابط جنسی والدینشان عاجز و ناتوانند به‌همان نسبت نیز شناخت والدین از دیدگاه‌های فرزندشان به این مسائل گنگ و مبهم است. هرگز نباید از نظر دور داشت كه كودكان درباره ساختار اندام بدنشان كنجكاو هستند. بدیهی است كه درباره آن از والدین و یا نزدیكان خود سئوالاتی بنمایند.

● كودكان چه نوع رفتار جنسی‌ای را از خود بروز می‌دهند؟

كودكانی كه به تازگی راه افتاده و به‌اصطلاح تاتی‌ تاتی می‌كنند، بیشتر اوقات زمانی كه برهنه هستند؛ چه زمان شستشو در وان حمام و چه در حال تعویض لباس‌هایشان اندام جنسی خود را لمس می‌نمایند. آنان در این مرحله از كودكی احساس شرم و حیاء نمی‌كنند و از آن‌جا كه برای كودكان لمس نمودن اندام بدن خوشایند می‌باشد پس والدین نباید واكنش تندی نسبت به این رفتار كودكان از خود نشان دهند كه آنان را دچار شرمساری و سرزنش گردانند زیرا به لحاظ سنی عمل آنها توجیه‌پذیر است. اما اگر به‌تدریج و با افزایش سن ملاحظه شود كه فرزند آنان به نوعی انجام تكالیف و فعالیت‌های روزمره خویش سرباز می‌زنند و نشانه‌هائی از پریشانی‌، نگرانی، استرس، گوشه‌گیری و پرخاشگری از خود بروز می‌دهد، والدین می‌بایست او را بیشتر از جنبه ارتكاب استمناء زیر نظر گرفته و مراقبت نمایند، زیرا در آینده چنین كودكانی بیشتر طعمهٔ سوء‌استفاده‌های جنسی قرار می‌گیرند.

● توصیه می‌گردد كه تا حدودی نام اصلی و واقعی اندام‌های جنسی مورد استفاده قرار گیرد

از هنگامی كه كودك سه ساله می‌شود بهتر است كه اولیاء استفاده از كلمات صحیح كالبدشناسی را برای نامیدن اندام تناسلی و جنسی كودك استفاده و اسامی مورد پذیرش را با توجه به شرایط سنی كودك خویش به وی آموزش دهند زیرا وقتی كه كودك می‌تواند تلفظ صحیح یك كلمه را بیان كند، دلیل ندارد والدین از به‌كار بردن آن كلمه اجتناب ورزند. واژه‌هائی مانند نر، ماده، آلت مردانه، واژن، مهبل و غیره متناسب با سن كودك باید به‌عنوان یك حقیقت محض و بدون اشارات و اصطلاحات نامتجانس توسط والدین آشكار گردد.

● در واكنش به این سئوال كودكان كه آنها چگونه و از كجا به دنیا آمده‌اند، چه پاسخی می‌دهید؟

در برخورد با سئوالاتی از این دست شما می‌توانید با شرح مختصری دربارهٔ چگونگی تبدیل یك شكوفهٔ درخت به میوه، تخم‌مرغ به جوجه، غنچه به گل و یا از این قبیل را آغاز كنید و در ادامه ضمن این‌كه به محدودهٔ شكم خود اشاره می‌نمائید به او توضیح دهید كه نوزاد از یك نطفه (هسته) كه در رحم مادر قرار گرفته است شروع به رشد و نمو كرده و پس از مدت معینی زندگی در آن جا، از محل مخصوصی از بدن مادر كه واژن نام دارد خارج می‌شود. در این‌جا لازم نیست كه به رابطه زناشوئی و یا شیوه تخمك‌گذاری و لقاح اشاره نمائید زیرا كودكان قادر به درك صحیح از احساسات و عواطف عاشقانه نبوده و آن‌را به‌خوبی درك نمی‌نمایند. به‌ این مختصر اكتفا نمائید كه برای مثال هنگامی كه پدر و مادر وی به یكدیگر علاقه‌مند شدند تصمیم گرفتند كه برای همیشه نزد یكدیگر بوده و هم‌دیگر را دوست داشته باشند، از یكدیگر جدا نشوند، غمخوار یكدیگر باشند و ... و با طرح چنین موضوعاتی به كودك بفهمانید كه او حاصل علاقهٔ پدر و مادر خویش به یكدیگر است. هم‌چنین به او بگوئید كه وی در آغاز موجودی ابتدائی، بسیار كوچك و خرد بوده كه به‌تدریج در شكم مادر تغذیه نموده و پس از تكمیل شدن از آن‌جا خارج شده است. با چنین شیوه‌ای اغلب كودكان زیر شش سال پاسخ سئوال خود را دریافت كرده و قانع خواهند شد. البته استفاده از تصاویر كتبی كه در این زمینه تألیف و طراحی شده است می‌تواند كمك شایانی به درك صحیح مسئله و رفع ابهامات به‌و‌جود آمده در ذهن كودك بنماید. بدیهی است زمانی كه به سئوالات كودكان به درستی و بدون پرده‌پوشی پاسخ می‌دهید، رضایتمندی آنها را از شنیدن آن اطلاعات هر چند مختصر و مفید، ملاحظه خواهید نمود.

● اگر مشاهده نمائید كه كودكتان با كودك دیگر مشغول ”دكتر بازی“ بوده و اندام جنسی خود را به یكدیگر نشان می‌دهند، چه واكنشی از خود نشان خواهید داد؟

كودكان ۳ تا ۶ ساله علاقه بسیاری به بازی ”دكتر بازی“ دارند و در این حال والدین با شنیدن و یا ملاحظه چنین رفتاری، واكنشی افراطی در مقابل آنان از خودشان می‌دهند. در این موقع تنبیه بدنی شیوه مناسب برای برخورد با این عمل آنان نبوده و در خیلی اوقات حضور به موقع والدین می‌تواند عامل بازدارنده‌ای برای مقابله و جلوگیری از تكرار این چنین رفتاری به شمار آمده و مؤثر واقع گردد. والدین بدانند كه این رفتار كودكانه بی‌بندوباری جنسی محسوب نمی‌شود و تصور این‌كه این‌چنین رفتاری كودكان آنان را به بی‌قیدی در امور جنسی رهنمون می‌نماید كاملاً بی‌اساس است. بهتر است والدین بدون قیل و قال توجه كودك را به فعالیتی دیگر معطوف نموده و با او به گفتگو بپردازند و به طفل خود توضیح دهند كه اگرچه او تمایل و علاقه‌ای به شناخت اندام دوست خود دارد ولیكن وی در حال رشد سنی بوده و به‌تدریج جسم او بزرگ‌تر می‌شود و به طور كلی از انسان‌ها انتظار می‌رود كه همیشه به‌خصوص در انظار، جسم برهنه خود را از دیگران پوشیده و محفوظ نگه دارند. بدین طریق شما بدون این‌كه احساس شرم و گناه را به او القاء نمائید، در این خصوص برای كودك خود محدودیتی ایجاد كرده‌اید. با توجه به سن كودك با او درباره تما‌س‌های خوب و زشت به گفتگو بپردازید. به او بگوئید كه جسم او متعلق به اوست و حق مسلم اوست كه، آن را پوشیده و محفوظ نگه داشته و بدون رضایت و خواست وی هیچ‌كس حتی پدر و مادر و سایر نزدیكان حق ندارند كه اندام او حتی دست و صورتش را لمس نمایند. كودك خود را توجیه گردانید كه اگر كسی بدون رضایت او و یا به اجبار قصد لمس جسم او را نماید و یا به هر دلیلی باعث آزار و ناراحتی او گردد، وی وظیفه دارد كه از این عمل امتناع و اجتناب نموده و سریعاً موضوع را با والدین خود در میان بگذارد.

● چه زمانی برای گفتگو درباره موضوعات و حقایق مربوط به مسائل جنسی مناسب است؟

آموزش و ارائه اطلاعات لازم درباره جنسیت به كودكان نباید فقط یكبار برای همیشه صورت پذیرد. این آموزش و یادگیری یك فرآیند دائمی است و می‌بایست كودك در طول زندگی و به اقتضای سن و موقعیت اجتماعی خود آن‌چه را كه نیاز به آموختن دارد فراگیرد. اگر كودك شما در مورد مسائل جنسیت و اندام‌های جنسی و غیره سئوالی نمی‌پرسد بدین معنا نیست كه شما هم این موضوعات را به كلی نادیده انگاشته و فراموش نمائید. از حدود سن ۵ سالگی شما می‌توانید كتاب‌هائی را كه به‌صورت علمی و با رعایت تمام جوانب اخلاقی تدوین گردیده به فراخور سن كودكتان انتخاب و به او معرفی و وی را در این زمینه راهنمائی نمائید. شاید یافتند كلماتی در خور و بدون اشاعهٔ فرهنگ مبتذل برای این‌چنین موضوعی مشكل به‌نظر آید ولیكن با مطالعه كتب مفیدی كه در این زمینه به تحریر در آمده است این كار چندان مشكل نمی‌نماید.

● از چه سنی می‌بایست از برهنگی كودك در منزل جلوگیری به‌عمل آید؟

هر خانواده موازین و اصول خاصی را برای رعایت برهنگی، حفظ عفت و خلوت خود در نظر دارد هر چند معیار ارزش‌ها در خانواده‌ها متفاوت است ولیكن آموزش نكات مربوط به رعایت مسائل جنسی به كودكان از اهمیت خاصی برخوردار می‌باشد. می‌بایست به والدین آموخت كه همگی به‌طور یكسان و در یك سطح محدود و مبتنی بر حقایق دربارهٔ مسائل مربوط به جنسیت با كودكان خود گفتگو و به آنها آموزش‌های لازم ارائه نمائید، به‌طوری‌كه كودكان در یك معاشرت پنهانی مرتكب اعمال گناه‌آلود و جرم‌خیز نگردند.

● والدین به چه میزان می‌توانند به آموزش مسائل مربوط به جنسیت در مواردی متكی باشند؟

والدین باید روند آموزشی مسائل مربوط به جنسیت را قبل از شروع دوران مدرسه آغاز نمایند. معرفی و آموزش مسائل جنسی كه مقید به آداب و رسوم و احكام الهی باشد در كلاس‌های درس متفاوت است. لازم است اولیاء هر از چندگاه این مطالب را در منزل و بر اساس موازین اخلاقی و در سطح دروس آموخته شده در مدارس با كودكان خود مرور نمایند. باید توجه داشت كه مدارس بیشتر گرایش به آموختن مراحل علمی و عملی این مسائل بر اساس متون تدوین شده دارند تا به ارزش و شأن آنها. پس در این‌جاست كه وظیفه خطیر و مهم والدین در آموزش ارزش‌های والای انسانی هویدا می‌گردد.

● در چه سنی باید با دختران درباره قاعدگی گفتگو كرد؟

دختران باید از حدود سن ۸ سالگی اطلاعاتی را درباره قاعدگی دریافت نمایند شاید در مدارس نیز ممكن است به طور خلاصه اشاراتی به آن شده باشد. در هر حال كتاب‌های آموزشی مفیدی نیز در این زمینه به چاپ رسیده است در ضمن مادران می‌توانند تجارب اولین دورهٔ قاعدگی خویش و مسائل روحی، روانی و جسمانی حاصل از آن‌را به دختران خود انتقال دهند و به آنان یادآور شوند كه قاعدگی یك پدیدهٔ طبیعی در دختران و بانوان بوده و مانند سایر مسائل مربوط به ارگانیسم كالبد آنان است و نباید موجب نگرانی گردد.




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: گفتگو با كودكان درباره جنسیت ،
آخرین ویرایش: - -



تعداد کل صفحات : 12 1 2 3 4 5 6 7 ...
Check Google Page Rank

تصویر ثابت