تبلیغات
مقالات مهندسی پزشکی ، برق ، الکترونیک ،علوم پایه ، علوم آزمایشگاهی ، پزشکی،روانشناسی - مطالب دانستنیهای پزشکی

الایزا ریدر

1392/03/16 09:56

نویسنده : شهرام قاسمی
ارسال شده در: پزشکی ، دارو شناسی ، گیاه شناسی ، دانستنیهای پزشکی ، تجهیزات پزشکی ، بیوشیمی ،

الایزا ریدر  یا خوانشگر الایزاكه به اسامی <میكروپلیت ریدر> و <خوانشگر میكروپلیت فتومتریك> نیز معروف است، یك اسپكتروفتومتر تخصصی بوده كه به منظور قرائت نتایج تست الیزا طراحی شده است. این وسیله به منظور تعیین حضور آنتی بادی ها یا آنتی‌ژن های اختصاصی در نمونه ها به كار می‌رود. این تكنیك بر اساس تشخیص یك آنتی‌ژن یا آنتی بادی ها روی یك سطح جامد به صورت مستقیم یا ثانویه به كمك آنتی بادی های نشاندار و ایجاد محصولاتی استوار است كه می‌توانند توسط اسپكتروفتومتر  خوانده شوند. واژه الایزا ELISA، اختصاری از كلمات Enzyme-Linked  Immuno  sorbent  Assay است. 

 

كاربرد میكروپلیت ریدر
مــیــكـــروپــلــیـــت ریــدر بــرای خــوانــدن نـتــایــج تست‌های الایزا مورد استفاده قرار می گیرد. این تـكـنـیــك كــاربــردی مـسـتـقـیــم در ایـمـنــولــوژی و سـرولـوژی دارد. از مـیـان كـاربـردهـای دیگر این وسیله به تایید حضور آنتی بادی ها یا آنتی‌ژن‌های یك عامل عفونی در یك ارگانیزم، آنتی بادی های یـك واكـسـن یـا اتـوآنـتـی بـادی هـا بـرای مـثال در آرتریت روماتوئید می توان اشاره كرد.

 

اصول كار
الایـزا ریـدر یـك اسپكتـروفتـومتـر اختصـاصی است. بر خلاف اسپكتروفتومترهای معمولی كه قرائت جذب نوری را در گستره وسیعی از طول موج ها تسهیل می كنند، الایزا ریدر دارای فیلترها یا گریتینگ های انكساری بوده كه گستره طول موج ها را محدود كرده و معمولا بین 400 تا 750 نانومتر  عمل می كنند. برخی از الایزا ریدرها در گستـره مـاوراء بنفـش عمـل كرده و قرائت را در مـحــدوده 340 تــا 700 نـانـومتـر انجـام مـی دهنـد. سـیـستم نوری موجود در این دستگاه ها توسط تعدادی از كارخانه ها با استفاده از فیبرهای نوری به منظور تامین نور جهت چاهك های حاوی نمونه در میكرو پلیت طراحی می شود. ابتدا یك شعاع نوری از نمونه ای كه دارای قطری بین 1 تا 3 میلی متر است عبور كرده و سپس یك سیستم آشكار كننده، نور عبوری از نمونه را آشكار و تقویت می كند. در مرحله بعد، سیگنال مربوط به جذب نوری نمونه‌ها ثبت شده و سیستم خوانشگر نیز آن را به اطلاعاتی تبدیل می كند كه سبب تفسیر نتایج تست می شوند. برخی از الایزا ریدرها با استفاده از سیستم های شعاعی نوری دوتایی كار می كنند.
نمونه های مورد آزمایش در پلیت هایی كه به این منظور طراحی شده اند و دارای تعداد خاصی چاهك هستند، قرار می گیرند. پلیت های 8 ستونی همراه با 12 ردیف كه در مجموع 96 چاهك را تشكیل می دهند، رایج تر از بقیه هستند. برای كاربردهای اختصاصی تر، تعداد چاهك ها افزایش می یابد كه در برخی موارد تا پلیت های 384 چاهكی را نیز شامل می شود. افزایش تعداد چاهك ها به منظور كاهش مقدار مصرف معرف ها و نمونه ها است. موقعیت سنسور نوری الایزا ریدر بر اساس نوع كارخانه سازنده متغییر است؛ به طوری كه در برخی موارد ممكن است در بالای پلیت حاوی نمونه و گاهی نیز مستقیما در زیر پلیت قرار گیرد. امروزه میكرو پلیت ریدرها دارای كنترل هایی هستند كه به وسیله میكروپروسسورها تنظیم شده اند.

وسایل لازم جهت انجام تكنیك الایزا  
جهت انجام آزمایش الایزا تجهیزات زیر مورد نیاز  است:
1- الایزا ریدر 
2- میكرو پلیت واشر (شستشو دهنده چاهك ها)
3- سیستم توزیع كننده مایع (كه در این مورد ممكن است از پیپت ها چند كاناله استفاده شود)
4- انكوباتور

تجهیزات مورد نیاز در انجام تست های الایزا
مراحل مكانیكی انجام تكنیك الایزا
یك تست الیزا به طور رایج شامل مراحل زیر است:
1- شستشوی اولیه پلیت كه ممكن است با استفاده از میكرو پلیت واشر انجام شود.
2- استفاده از یك توزیع كننده مایع (دیسپنسر) یا پی پت چند كاناله.
3- پلیت در انكوباتور قرار داده می شود كه دارای دمای كنترل شده بوده و واكنش ها در آن محل انجام می شوند.
بسته به نوع تست، مراحل 1، 2 و 3 ممكن است چـنـدین بار تكرار شوند، تا این كه معرف‌های اضافه شده، واكنش ها را كامل كنند.
سـرانـجـام، وقـتـی تـمـام مـراحـل انـكوباسیون كامل شد، پلیت به الایزا ریدر منتقل شده و سپس بـا قـرائـت جـذب نـوری نمونه ها، نتیجه آن ها مشخص می شود.



ادامه مطلب

دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: الایزا ریدر ، سیستم الایزا ریدر ، طرز کارالایزا ریدر ، الایزا ریدر چگونه کار می کند ، ساختمان الایزا ریدر ، الایزا چیست ،
آخرین ویرایش: - -

روش‌های کشت

1391/11/28 16:05

نویسنده : شهرام قاسمی
ارسال شده در: تجهیزات پزشکی ، دارو شناسی ، گیاه شناسی ، دانستنیهای پزشکی ، بیوشیمی ،


یک باکتری در محیط‌کشت جامد یا مایع به دلایل مختلفی کشت می‌شود. در شکل سه نوع محیط‌کشت جامد را مشاهده می‌کنید.

روش های کشت

کشت می‌تواند برای مشاهده‌ی تغییری باشد که کلنی روی محیط‌کشت افتراقی ایجاد می‌کند، یا برای گرفتن کلنی تک باشد، یا تنها برای ازدیاد باکتری، تجدید کشت و نگه‌داری آن باشد. مشاهده‌ی حرکت باکتری، رشد آنتاگونیسم دو یا چند باکتری در کنار هم، مشاهده‌ی هاله‌ی عدم رشد اطراف ماده‌ی خاص و بسیاری دلایل دیگر انجام شود. ما در این جا رایج‌ترین و پرکاربردترین روش‌های کشت را معرفی می‌کنیم.

 

کشتِ چهارمرحله‌ای روشی پرکاربرد می‌باشد که برای به دست آوردن تک‌کلنی و مشاهده‌ی تغییرات‌ ناشی از رشد باکتری در محیط‌کشت (مثل همولیز) روش مناسبی است.

 

در این روش مطابق شکل، از یک طرف پلیت شروع کرده و چند بار پلیت را به اندازه‌ی 60 تا 90 درجه می‌چرخانیم. در این روش از سوآپ استفاده نمی‌شود، چون با جذب باکتری به درون پنبه، در مقدار باکتری منتقل‌شونده ایجاد خطا می‌کند.

روش های کشت
روش های کشت
روش های کشت
برای گرفتن تک کلنی پیش از هر مرحله لوپ را می‌سوزانیم و با گوشه‌ای از محیط کشت که با باکتری در تماس نیست سرد می‌کنیم. سپس یک بار از درون خطوط کشت مرحله‌ی قبل شروع می‌کنیم و تنها در آخرین مرحله از کشت لوپ را نمی‌سوزانیم.
گرفتن کلنی تک از باکتری از این نظر اهمیت دارد که در صورت وجود سویه‌های دیگر باکتری، می‌توانیم از خلوص کلنی تکی خود مطمئن باشیم. زیرا هر کلنی منفرد تنها از یک عدد باکتری ایجاد شده است.

روش های کشت

 
روش های کشت
روش های کشت

کشت چمنی یک کشت یک‌نواخت در سطح پلیت به ما می‌دهد و بیش‌تر برای آنتی‌بیوگرام و سنجش هاله‌ی عدم رشد اطراف مواد مهارکننده‌ی رشد استفاده می‌شود. در این روش بیش‌تر از سوآپ برای پخش یک‌نواخت باکتری استفاده می‌شود. استفاده از لوپ نیز در حالت ممکن است. اما یک‌نواختی کشتی که با سوآپ انجام می‌شود بیش‌تر و به‌تر از زمانی است که باکتری‌ها با لوپ پخش شده‌اند. اگر کشت اولیه‌ی باکتری به صورت مایع باشد، می‌توان با سمپلر نمونه‌ی مایع را روی محیط‌کشت جامد ریخت و بعد با یک پخش‌کننده (spreader) ی استریل، سوسپانسیون را در همه‌جای محیط‌کشت پخش کرد.

روش های کشت

آنتی‌بیوگرام و هاله‌ی عدم رشد اطراف دیسک‌های آنتی‌بیوتیک روی کشت چمنی

 
روش های کشت

پخش‌کردن باکتری روی محیط‌کشت جامد به کمک پخش‌کننده

 

 

 

کشت خطی به کمک لوپ حلقه‌ای به صورت یک خط ممتد انجام می‌شود و در بسیاری موارد چند نوع باکتری را به صورت عمود بر هم کشت می‌دهند. این روش معمولاً برای مشاهده‌ی اثر آنتاگونیستی دو یا چند میکروب بر هم انجام می‌شود. برای مثال در شکل زیر خط وسط یک باکتری مشکوک به تولیدکننده‌ی آنتی‌بیوتیک است که مواد بیرون سلولی تولید می‌کند. در صورتی که آنتی‌بیوتیک جزو مواد بیرون سلولی این باکتری جداشده از محیط باشد، کشت خطی باکتری‌های استافیلوکوکوس، اشریشیا کلی و میکروکوکوس اطراف آن، در نزدیکی این باکتری متوقف می‌شود.

روش های کشت

روش های کشت

 

 

کشت چندبخشی هم اغلب برای نگه‌داری سویه‌های میکروبی متعدد و صرفه‌جویی در مصرف محیط‌کشت به مدت کوتاه در یخچال انجام می‌گیرد.

در این روش پلیت از قسمت کف با مارکر به چند بخش تقسیم شده و سویه‌های متفاوت بین خطوط کشت داده می‌شود.

روش های کشت

روش های کشت

هم‌چنین پلیت‌هایی وجود دارد که با دیواره‌هایی از خود پلیت به دو، سه، چهار یا بیش‌تر بخش تقسیم شده است و به صورت آماده در بازار موجود است.

روش های کشت
 

 

کشت عمقی با استفاده از لوپ سوزنی برای مشاهده‌ی حرکت باکتری در محیط‌کشت نیمه‌جامد با درصد آگار کم درون لوله‌ی آزمایش انجام می‌شود. در شکل زیر دو محیط کشت نوترین‌آگار درون لوله‌ی آزمایش می‌بینید که باکتری در آن‌ها به صورت عمقی کشت داده شده است. در لوله‌ی سمت چپ باکتری تنها در مسیر کشت رشد کرده است، زیرا توانایی حرکت ندارد. اما در لوله‌ی سمت راست همه‌ی محیط کدر شده است. یعنی باکتری توانایی حرکت داشته و در کل محیط پخش شده است.

روش های کشت
 

 

کشت شیب‌دار محیط‌کشت جامدی است که در لوله‌ی آزمایش مطابق شکل برای ایجاد شرایط کم‌هوا در ته لوله‌ی آزمایش و مشاهده‌ی کارکرد باکتری در شرایط کم‌هوا (میکروآئروفیل) انجام می‌شود. معمولاً محیط‌کشت‌های جامد مورداستفاده در این حالت دارای معرف‌های شیمیایی هستند که انجام تخمیر و تولید اسید توسط باکتری‌هایی که می‌توانند شرایط کم‌هوا را تحمل کنند، نشان می‌دهد.

روش های کشت
 

روش های کشت

 
روش های کشت

کشت بی‌هوازی برای باکتری‌های بی‌هوازی انجام می‌شود. در این روش یک ظرف دربسته به نام جار به کار برده می‌شود

که پلیت‌ها درون آن قرار می‌گیرد. یک شمع درون جار روشن می‌شود تا هوای موجود در آن را مصرف کند. شمع پس از مصرف تمام اکسیژن موجود در جار خاموش می‌شود و شرایط بی‌هوازی (بدون اکسیژن) را برای میکروب‌های بی‌هوازی فراهم می‌کند.



دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: روش‌های کشت ، روش‌های کشت مخمر ، روش‌های کشت باکتری ، محیط کشت ، روش‌های کشت میکروارگانیسم ، آموزش کشت باکتری ،
آخرین ویرایش: - -

کمک های اولیه ی اورژانسی - کنترل‌ کردن‌ سقوط‌

1391/02/29 12:25

نویسنده : شهرام قاسمی
ارسال شده در: کمک های اولیه و اورژانسی ، دانستنیهای پزشکی ،

اگر مشاهده‌ می‌کنید که‌ مصدومی‌ نزدیک‌ است‌ که‌ از حال‌ برود (شاید به‌ خاطر آنکه‌ در حال‌ غش‌ کردن‌ است‌)، سعی‌ نکنید وی‌ را به‌ حالت‌ ایستاده‌ نگه‌ دارید؛ به‌ جای‌ این‌ کار باید سقوط‌ وی‌ را تحت‌ کنترل‌ درآورید تا خطر آسیب‌ را به‌ حداقل‌ برسانید. شما باید اقدامات‌ زیر را که‌ به‌ مصدوم‌ امکان‌ می‌دهند به‌ آرامی‌ و بدون‌ وارد کردن‌ آسیب‌ به‌ خود یا شما، به‌ سمت‌ کف‌ (زمین‌ یا اتاق‌) بلغزد، به‌ کار ببندید.

 

1) مصدوم‌ را مختصراً رها کنید و تا حد امکان‌ سریع‌ به‌ دنبال‌ او حرکت‌ کنید. دستان‌ خود را در دو طرف‌ مصدوم‌ قرار دهید، اما وی‌ را نگیرید.

2) پاهای‌ خود را به‌ اندازه‌ عرض‌ شانه‌ باز کرده‌، یکی‌ از دو پا را در جلوی‌ دیگری‌ گذاشته‌، زانوهایتان‌ را اندکی‌ خم‌ کنید؛ به‌ این‌ ترتیب‌، تکیه‌گاه‌ پایداری‌ خواهید داشت‌. اجازه‌ بدهید وزن‌ مصدوم‌ روی‌ بدن‌ شما بیفتد اما سعی‌ نکنید که‌ وی‌ را بگیرید.

3) با حفظ‌ موقعیت‌ ایستاده‌ خود، اجازه‌ دهید مصدوم‌ روی‌ بدن‌ شما بلغزد تا به‌ وضعیت‌ نشسته‌ به‌ روی‌ کف‌ در آید. سعی‌ نکنید مصدوم‌ را بگیرید.

4) در کنار یا پشت‌ مصدوم‌، روی‌ زمین‌ زانو بزنید و موقعیت‌ وی‌ را تا حدی‌ که‌ برای‌ راحت‌ بودن‌ ضروی‌ است‌، تعدیل‌ کنید.





دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: کمک های اولیه ی اورژانسی - کنترل‌ کردن‌ سقوط‌ ،
آخرین ویرایش: - -

جابه‌جا کردن‌ مصدوم‌ از حال‌ رفته‌

1391/02/27 12:25

نویسنده : شهرام قاسمی
ارسال شده در: کمک های اولیه و اورژانسی ، دانستنیهای پزشکی ،
اگر مصدوم‌ از حال‌ رفته‌ باشد، ممکن‌ است‌ برای‌ شروع‌ عملیات‌ احیا یا قرار دادن‌ وی‌ در وضعیت‌ بهبود، مجبور باشید او را بچرخانید. با این‌ همه‌، مصدوم‌ را از محلی‌ که‌ وی‌ را یافته‌اید، حرکت‌ ندهید مگر آنکه‌ او در موقعیتی‌ قرار داشته‌ باشد که‌ ممکن‌ باشد خود یا دیگران‌ را به‌ خطر بیندازد (مثل‌ بسته‌ شدن‌ راه‌ خروجی‌ ساختمان‌) و یا شما مجبور باشید که‌ درمان‌ نجات‌ دهندة‌ حیات‌ را برای‌ وی‌ آغاز کنید. اگر مجبور هستید مصدوم‌ را جابه‌جا کنید، سعی‌ کنید چند امدادگر را به‌ خدمت‌ بگیرید. برای‌ انتقال‌ مصدوم‌ به‌ روی‌ پتو، ملحفه‌ حمل‌ و نقل‌ یا ملحفه‌ برای‌ لغزاندن‌، روش‌های‌ تشریح‌ شده‌ در شکل‌های‌ زیر را به‌ کار ببندید. ملحفه‌ حمل‌ و نقل‌ یا پتو برای‌ بلند کردن‌ مصدوم‌ به‌ کار می‌روند. به‌ منظور کشیدن‌ مصدوم‌ روی‌ کف‌ اتاق‌ از ملحفه‌ برای‌ لغزاندن‌ استفاده‌ کنید.

 

قرار دادن‌ مصدوم‌ روی‌ یک‌ ملحفه‌ حمل‌‌ یا پتو

1) نیمی‌ از عرض‌ ملحفه‌ یا پتو را در امتداد طول‌ به‌ صورت‌ لوله‌ درآورید.

2) امدادگران‌ را به‌ تعداد مساوی‌ در دو طرف‌ مصدوم‌ توزیع‌ کنید و از آنها بخواهید که‌ مصدوم‌ را از یک‌ طرف‌ بچرخانند.

3) سمت‌ لوله‌ شده‌ ملحفه‌ یا پتو را طوری‌ بر پشت‌ مصدوم‌ تکیه‌ بدهید که‌ قسمت‌ لوله‌ شده‌ رو به‌ بالا و قسمت‌ لوله‌ نشده‌ در طرف‌ مقابل‌ بدن‌ مصدوم‌ قرار گیرد.

 

هشدار!

در صورتی‌ که‌ مشکوک‌ به‌ آسیب‌ نخاع‌ هستید، سعی‌ کنید مصدوم‌ را حرکت‌ ندهید. اگر مجبور هستید او را از خطر دور کنید، از روش‌ «چرخش‌ الواری‌» استفاده‌ کنید.

 

4) مصدوم‌ را از روی‌ قسمت‌ لوله‌ شده‌ چرخانده‌، به‌ پایین‌ آورید و بر روی‌ طرف‌ دیگر بدن‌ قرار دهید. ملحفه‌ را محکم‌ به‌ صورت‌ لوله‌ شده‌ نگه‌ دارید.

5) قسمت‌ لوله‌ شده‌ ملحفه‌ یا پتو را در حد نیاز باز کنید تا مصدوم‌ بتواند به‌ حالت‌ مسطح‌ قرار گیرد. سپس‌، وی‌ را در محل‌ مورد نظر به‌ پشت‌ برگردانید. هنگام‌ جابه‌جا کردن‌ مصدوم‌ ، همه‌ باید با هم‌ ملحفه‌ را گرفته‌، بعد مصدوم‌ را حرکت‌ دهید.





دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: کمک های اولیه ی اورژانسی - جابه‌جا کردن‌ مصدوم‌ از حال‌ رفته‌ ، جابه‌جا کردن‌ مصدوم‌ از حال‌ رفته‌ ،
آخرین ویرایش: - -

کمک های اولیه ی اورژانسی - تجهیزات‌ نقل‌ و انتقال‌

1391/02/26 12:25

نویسنده : شهرام قاسمی
ارسال شده در: کمک های اولیه و اورژانسی ، دانستنیهای پزشکی ،
ابزارهای‌ متعددی‌ برای‌ جابه‌جایی‌ مصدومان‌ طراحی‌ شده‌اند. کارورزان‌ غیرحرفه‌ای‌ (مثل‌ ارایه‌کنندگان‌ کمک‌های‌ اولیه‌ و ارایه‌کنندگان‌ مراقبت‌) می‌توانند از دو وسیله‌ای‌ که‌ در شکل‌های‌ زیر توصیف‌ شده‌اند (ملحفه‌ لغزاندن‌ و ملحفه‌ حمل‌ونقل‌) استفاده‌ کنند. شما برای‌ استفاده‌ از این‌ وسایل‌، نیاز به‌ آموزش‌ دارید. از این‌ گذشته‌، باید از روش‌های‌ ایمنی‌ ارایه‌ شده‌ توسط‌ کارخانه‌ تولیدکننده‌ هم‌ پیروی‌ کنید.

 

ملحفه‌ لغزاندن‌

این‌ وسیله‌، یک‌ ملحفه‌ نایلونی‌ مستحکم‌ است‌ که‌ در سطح‌ زیرین‌، اصطحکاک‌ کمی‌ دارد. ملحفه‌ لغزاندن‌ به‌ کاروزان‌ امکان‌ می‌دهد تا انواع‌ مختلف‌ عملیات‌ جابه‌جایی‌ را به‌ انجام‌ برسانند. این‌ انواع‌ عبارتند از: کمک‌ به‌ چرخش‌ مصدوم‌، انتقال‌ مصدوم‌ از حال‌ رفته‌ از روی‌ صندلی‌ به‌ کف‌ اتاق‌ ، کشیدن‌ مصدوم‌ روی‌ کف‌ اتاق‌ یا زمین‌ و تغییر وضعیت‌ مصدوم‌ در بستر.

 

ملحفه‌ حمل‌ ونقل‌

این‌ ملحفه‌، با داشتن‌ تعدادی‌ دستگیره‌ ضخیم‌ پارچه‌ای‌ در دو طرف‌، برای‌ بلند کردن‌ و حمل‌ مصدوم‌ در تمام‌ جهات‌ مناسب‌ است‌. این‌ دستگیره‌ها امکان‌ می‌دهند که‌ وزن‌ مصدوم‌ بین‌ اعضای‌ گروه‌ کارورزان‌ (8-6 نفر) پخش‌ شود. بعضی‌ از انواع‌ ملحفه‌های‌ حمل‌ و نقل‌، محفظه‌هایی‌ در زیر دو کناره‌ طولی‌ خود دارند که‌ می‌توان‌ تیرک‌هایی‌ در داخل‌ آنها جای‌ داد. حفاظ‌های‌ فلزی‌ که‌ در عرض‌ ملحفه‌ حمل‌ و نقل‌ قرار می‌گیرند، به‌ این‌ تیرک‌ها متصل‌ می‌شوند؛ این‌ حفاظ‌ها، موجب‌ می‌شوند که‌ ملحفه‌ زیر مصدوم‌، بیش‌ از پیش‌ تقویت‌ شود. کاروزان‌ باید ضمن‌ استفاده‌ از ملحفه‌ حمل‌ونقل‌، به‌ حالت‌ قائم‌ بایستند به‌ طوری‌ که‌ پشت‌ آنها صاف‌ و پاهایشان‌ به‌ اندازه‌ عرض‌ شانه‌ باز باشد تا تکیه‌گاه‌ مستحکمی‌ داشته‌ باشند.

 

صندلی‌ حمل‌ و نقل‌

این‌ وسیله‌ برای‌ جابه‌جا کردن‌ مصدوم‌ در وضعیت‌ نشسته‌ (خصوصاً در فضاهای‌ بسته‌ یا بالا و پایین‌ رفتن‌ از پلکان‌) طراحی‌ شده‌ است‌. صندلی‌ حمل‌ ساده‌، دوچرخه‌ دارد. صندلی‌های‌ پیشرفته‌تری‌ وجود دارند که‌ به‌ چرخ‌ «غلتان‌» مجهز هستند.این‌ نحوه‌ طراحی‌ اجازه‌ می‌دهد که‌ این‌ صندلی‌ها به‌ راحتی‌ روی‌ زمین‌های‌ ناهموار حرکت‌ کنند و از پله‌ها بالاو پایین‌ بروند.





دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: کمک های اولیه ی اورژانسی - تجهیزات‌ نقل‌ و انتقال‌ ،
آخرین ویرایش: - -



تعداد کل صفحات : 89 1 2 3 4 5 6 7 ...
Check Google Page Rank

تصویر ثابت